මිනිසෙකුට නිවසක් යනු හුදෙක් බිත්ති හතරකින් සමන්විත ගොඩනැගිල්ලක් පමණක් නොවේ. එය ඔහුගේ පවුලේ මතකයන්, ජීවනෝපාය, ආරක්ෂාව, අනන්‍යතාවය සහ අනාගතය යන සියල්ල සමඟ බද්ධ වී ඇත. එවැනි නිවාස, පාරම්පරික ඉඩම් සහ තමන් ජීවත් වූ පස එකම දිනකින් අහිමි වී, වෙනත් ප්‍රදේශයක අනාථයන් ලෙස රැකවරණය ලැබීමට සිදු වූයේ නම්, එම වේදනාව වචනවලින් විස්තර කිරීම අතිශයින්ම අපහසුය.
1990 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු පළාත් මුස්ලිම්වරුන්ට මුහුණ දීමට සිදු වූයේ ද මෙම ඛේදනීය ඉරණමටයි. දෙමළ ඊළාම් විමුක්ති කොටි සංවිධානය (LTTE) විසින් තුවක්කු බලයෙන් බලහත්කාරයෙන් නෙරපා හරින ලද උතුරු පළාත් මුස්ලිම්වරුන්ට, තමන්ගේ පාරම්පරික පදිංචි ස්ථාන, නිවාස, කෘෂිකාර්මික ඉඩම් සහ ජීවනෝපායන් අහිමි වී, පුත්තලම ඇතුළු ප්‍රදේශවල අනාථයන් ලෙස රැකවරණය පතා යාමට සිදු විය.
1990 ඔක්තෝබර් මස අග භාගයේදී ආරම්භ වූ මෙම නෙරපා හැරීමෙන් පසුව, බොහෝ පවුල් වසර විස්සකට ආසන්න කාලයක් තමන්ගේ උපන් පසෙන් වෙන්ව ජීවත් වූහ. අවතැන් කඳවුරුවල පොල්අතු පැල්පත්වල සහ තාවකාලික ලැගුම්වල විවිධ ආර්ථික හා සාමාජික අර්බුද මැද ඔවුන්ගේ ජීවිත ගෙවී ගියේය. එකල බොහෝ පවුල්වලට රැකියා අවස්ථා නොමැතිව රජයෙන් ලබා දුන් සහන මත යැපීමට සිදු විය.
2009 වසරේදී යුද්ධය අවසන් වූ විට, නැවතත් තමන්ගේ මාතෘභූමියට ගොස් නව ජීවිතයක් ආරම්භ කළ හැකිය යන බලාපොරොත්තුව ඔවුන් තුළ ඇති විය. නමුත් එම බලාපොරොත්තුව අපේක්ෂිත මට්ටමින් ඉටු වූයේ නැත. ආපසු ගිය පසුවද නිවාස, ඉඩම්, මූලික පහසුකම්, ජීවනෝපාය සහ පරිපාලනමය පිළිගැනීම සම්බන්ධයෙන් ගැටලු රාශියක් ඔවුන්ව වෙළා ගත්තේය.
අදටත් මෙම ජනතාවගේ ඇතැම් ගැටලු විසඳී නොමැති බව විපතට පත් පවුල් පවසති. වසර විස්සක් අනාථයන් ලෙස ජීවත් වීමෙන් පසුවද, තමන්ගේම උපන් පසෙහි සන්සුන්ව ජීවත් වීම සඳහා ඔවුන්ට තවදුරටත් අරගල කිරීමට සිදු වීම කණගාටුවට කරුණකි.
ආපසු පැමිණීමේදී බලා සිටි අභියෝග
2009 වසරේ යුද්ධය අවසන් වීමත් සමඟ උතුරු පළාත් මුස්ලිම්වරු තමන්ගේ පාරම්පරික ගම්බිම් වෙත ආපසු පැමිණීමට පටන් ගත්හ. වසර ගණනාවක් තිස්සේ සිතේ තදකරගෙන සිටි උපන් බිමට යාමේ සිහිනය සැබෑ වනු ඇතැයි යන අපේක්ෂාවෙන් ඔවුහු ගමන් කළහ.
නමුත් ඔවුන් දමා ගිය ගම්බිම් පෙර පැවති තත්ත්වයේ තිබුණේ නැත. 1990 සිට දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ නඩත්තු නොකිරීම නිසා බොහෝ නිවාස සහ ඉඩම් ඝන කැලෑ සහ ලඳු කැලෑ බවට පත්ව තිබුණි. එකල මිනිසුන් ජීවත් වූ නිවාසවල සලකුණු පවා මකා දමා තිබුණි. කෘෂිකාර්මික ඉඩම් වගා කළ නොහැකි තත්ත්වයට පත්ව තිබුණි.
තමන්ගේම ඉඩමේ නැවත නිවසක් හදාගෙන ජීවත් වීමේ ආශාව තිබුණද, ඒ සඳහා අවශ්‍ය පහසුකම් බොහෝ පවුල්වලට තිබුණේ නැත. ඉඩම් ශුද්ධ පවිත්‍ර කිරීමට, නිවාස නැවත ඉදිකිරීමට සහ කෘෂිකර්මාන්තය නැවත ආරම්භ කිරීමට මුදල් අවශ්‍ය විය. නමුත් දීර්ඝ කාලයක් අනාථ ජීවිතයක් ගත කළ ජනතාවට එම වියදම් දැරීමට තරම් ආර්ථික ශක්තියක් තිබුණේ නැත.
මීට අමතරව නිවාස, විදුලිය, පානීය ජලය, පාසල්, ප්‍රවාහන සහ සෞඛ්‍ය පහසුකම් වැනි මූලික අවශ්‍යතාද බොහෝ ස්ථානවල ප්‍රමාණවත් තරම් තිබුණේ නැත.
මේ නිසා තමන්ගේ උපන් බිමට පැමිණි ජනතාවට, නැවත අලුත් ජීවිතයක් ආරම්භ කරනවා වෙනුවට එදිනෙදා අවශ්‍යතාවලට පවා අරගල කිරීමට සිදු විය.
අවතැන් කඳවුරුවල ගත කළ වසරවලින් සිදු වූ අලාභහානි පැත්තක තිබියදී, ආපසු පැමිණීමෙන් පසුවද ඇති වූ දුෂ්කරතා ඔවුන්ගේ බලාපොරොත්තු සුන් කළේය. තමන්ගේම උපන් බිමෙහි ජීවත් වීමට අයිතියක් තිබියදීත්, එහි ජීවත් වීමට අවශ්‍ය පහසුකම් ලබා ගැනීමේදී මුහුණ දීමට සිදු වූ ගැටලු ඔවුන්ට මහත් මානසික පීඩනයක් ගෙන දුන්නේය.
නැවත පදිංචි කිරීමේදී පක්ෂපාතීත්වය දක්වන බවට නැගෙන චෝදනා
උතුරු පළාත් මුස්ලිම්වරුන් මුහුණ දෙන බව කියන ප්‍රධාන ගැටලුවක් වන්නේ, ඔවුන් අනාථයන් ලෙස ජීවත් වූ ප්‍රදේශය පදනම් කරගෙන වෙනස්කම්වලට ලක්වීමයි.
1990 වසරේදී තමන්ගේ කැමැත්තට පටහැනිව පාරම්පරික පදිංචි ස්ථානවලින් නෙරපා හරින ලද බොහෝ පවුල්, පසුව පුත්තලම ඇතුළු ප්‍රදේශවල දීර්ඝ කාලයක් ජීවත් වූහ. එසේ ජීවත් වන අතරතුර ඔවුන්ට දරුවන් ලැබුණි; පවුල් විශාල විය; ජීවිතයේ වසර ගණනාවක් ගෙවී ගියේය.
මෙලෙස අනාථ ජීවිතය නිසා වෙනත් ප්‍රදේශයක ජීවත් වී නැවත උතුරු පළාතට පැමිණි පවුල්, එහි සිටින ඇතැම් පරිපාලන නිලධාරීන් විසින් පිටතින් පැමිණි අය ලෙස සලකන බවට විපතට පත් ජනතාව චෝදනා කරති.
විශේෂයෙන්ම, පුද්ගලයෙකුගේ ජාතික හැඳුනුම්පතෙහි උපන් ස්ථානය ලෙස පුත්තලම අනාථ කඳවුර සඳහන්ව තිබීම නිසා, ඔහු උතුරු පළාතට අයත් අයෙකු ලෙස පිළිගැනීමේදී ගැටලු මතුවන බව පැවසේ.
පවුලක මව සහ පියා උතුරු පළාතේ උපත ලබා, එහිම විවාහ වී ජීවත් වූ අය විය හැකිය. නමුත් 1990 දී සිදු වූ බලහත්කාරී අවතැන්වීම නිසා ඔවුන් පුත්තලමට යන්නට ඇත. එහි උපත ලැබූ ඔවුන්ගේ දරුවන්, දෙමාපියන්ගේ පාරම්පරික පදිංචි ස්ථානයට පැමිණෙන විට පරිපාලනමය ගැටලුවලට මුහුණ දෙන බව පවුල් පවසති.
මෙහිදී මතුවන මූලික ප්‍රශ්නය මෙයයි: දෙමාපියන් තමන්ගේ කැමැත්තෙන් නොව, බලහත්කාරී අවතැන්වීම නිසා වෙනත් ප්‍රදේශයක ජීවත් වූයේ නම්, එහි උපත ලැබූ දරුවන් තමන්ගේ පාරම්පරික උරුමය සමඟ පවත්වන සබඳතාව ගැටලු සහගත වන්නේ ඇයි?
පුද්ගලයෙකු උපන්නේ කොහේද යන්න ඔහුගේ ජීවිත කතාවේ එක් කොටසක් විය හැකිය. නමුත් බලහත්කාරී අවතැන්වීම නිසා සිදු වූ උපන් ස්ථානයේ වෙනස පමණක් පදනම් කරගෙන, පවුලක පාරම්පරික සබඳතාවය සහ නැවත පදිංචි වීමේ ඉල්ලීම ප්‍රතික්ෂේප නොකළ යුතු බව විපතට පත් ජනතාවගේ සාධාරණ ඉල්ලීමයි.
එබැවින් මෙවැනි ගැටලු විසඳීම සඳහා පවුල්වල පාරම්පරික ඉඩම් ලේඛන, දෙමාපියන්ගේ උපන් සහතික, පැරණි පදිංචි ලියාපදිංචි කිරීම් සහ අවතැන්වීමට අදාළ ලේඛන පරීක්ෂා කර, පාරදෘශ්‍ය හා සාධාරණ පරිපාලන ක්‍රමවේදයක් සකස් කළ යුතුය.
ඡන්ද අයිතිය නොමැතිව තැවෙන ජනතාවගේ තත්ත්වය
නැවත පදිංචි කිරීමට අදාළ තවත් වැදගත් ගැටලුවක් වන්නේ ඡන්දදායකයන් ලියාපදිංචි කිරීමයි. දීර්ඝ කාලීන අවතැන්වීම්, ස්ථිර පදිංචියක් නොමැති වීම සහ ලේඛන ගැටලු නිසා ඇතැම් පවුල්වලට ඡන්ද ලියාපදිංචිය ලබා ගැනීමේදී දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දීමට සිදු වන බව පැවසේ.
විශේෂයෙන්ම පුත්තලමේ නිසි ඡන්ද ලියාපදිංචියක් නොමැතිව, උතුරු පළාතේ තමන්ගේ පාරම්පරික ප්‍රදේශවලද ලියාපදිංචි වීමට බාධා මුහුණ දෙමින් ජීවත් වන සමහර අය, කිසිදු ප්‍රදේශයක නිසි ලෙස ලියාපදිංචි නොවූ තත්ත්වයට ඇද දමා ඇති බව කියති.
මෙය හුදෙක් ලේඛන ගැටලුවක් පමණක් නොවේ. පුරවැසියෙකු මැතිවරණවලට සහභාගී වී, තමන්ගේ නියෝජිතයා තෝරාගෙන, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ක්‍රියාවලියට දායක වීමේ අයිතිය හා බැඳුණු ගැටලුවකි.
දීර්ඝ කාලයක් අනාථයන් ලෙස ජීවත් වීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, තමන්ගේම රටේ ඡන්ද අයිතිය ප්‍රායෝගිකව භාවිත කිරීමට නොහැකි තත්ත්වයක් ඇති වීම විපතට පත් ජනතාවට සිදු වන තවත් පසුබෑමකි.
එබැවින් අවතැන්වීම නිසා ඡන්ද ලියාපදිංචියේ ගැටලුවලට මුහුණ දෙන සුදුසුකම් ලත් පුරවැසියන්ගේ ගැටලු එකිනෙක වෙන වෙනම පරීක්ෂා කළ යුතුය. අදාළ ලේඛන පරීක්ෂා කර, නීත්‍යානුකූලව ඔවුන්ගේ ඡන්ද ලියාපදිංචිය තහවුරු කිරීමේ ක්‍රමවේදයන් සරල කළ යුතුය.
තමන්ගේ පස අහිමි වූවන්, පසුව තමන්ගේ නිවාස නැවත සකස් කර ගැනීමට අරගල කළ අය, ඊට පසුවද තමන්ගේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිය ලබා ගැනීමට අරගල කිරීමට සිදු වීම ඔවුන්ගේ වේදනාව තවත් වැඩි කරයි.
කාන්තා මූලික පවුල් මුහුණ දෙන කියා නිම කළ නොහැකි දුක්ගැහැට
නැවත පදිංචි කිරීමේ අභියෝග සැමට එක හා සමානව බලපාන්නේ නැත. විශේෂයෙන්ම කාන්තා මූලික පවුල් මුහුණ දෙන ගැටලු අතිශයින්ම දුෂ්කරය.
ස්වාමියා අහිමි වූ කාන්තාවන්, ස්වාමියාගෙන් වෙන්ව ජීවත් වන අය හෝ පවුලේ මුළු වගකීම තනිවම දරන කාන්තාවන්, තමන්ගේ දරුවන්ගේ ආහාර, ඇඳුම්, අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍යය සහ ආරක්ෂාව ඇතුළු සියලු අවශ්‍යතා ඉටු කළ යුතුව ඇත.
මොවුන්ගෙන් ඇතැම් අයට ස්ථිර නිවාස නොමැත. තාවකාලිකව පදිංචි වීම සඳහා පැල්පතක් සාදා ගැනීමට පවා ප්‍රමාණවත් පහසුකම් නැත. ඔවුන්ට හිමි ඉඩම් වසර ගණනාවක් තිස්සේ නඩත්තු නොකිරීම නිසා කැලෑ බවට පත්ව ඇති හෙයින්, ඒවා ශුද්ධ කර පදිංචියට සුදුසු ලෙස සකස් කර ගැනීමද මහත් බරකි.
පවුලක් තනිවම මෙහෙයවන කාන්තාවකට, ඇගේ එදිනෙදා ජීවන වියදම පවා පියවා ගැනීමට නොහැකිව ලතවෙන තත්ත්වයක, ඉඩම ශුද්ධ කිරීමට සහ නිවසක් තැනීමට අවශ්‍ය මුදල් සොයා ගන්නේ කෙසේද?
මෙවැනි පවුල්වලට නිසි උපකාර නොලැබුණහොත්, ඔවුන් නැවත පදිංචි වීමේ අවස්ථා තවත් අඩු වී, දිළිඳුකමෙන් මිදීමට නොහැකි තත්ත්වයක් නිර්මාණය වනු ඇත.
විශේෂයෙන්ම පුත්තලමේද නිසි ලියාපදිංචියක් නොමැතිව, උතුරු පළාතේද අවශ්‍ය ලියාපදිංචිය ලබා ගැනීමට නොහැකිව ලතවෙන පවුල්වලට නිවාස, ජීවනෝපාය සහ සාමාජික ආරක්ෂාව යන සියල්ල එකවර ගැටලු බවට පත්වන බව විපතට පත් අය පවසති.
මොවුන්ට තාවකාලික ලැගුම්, ඉඩම් ශුද්ධ පවිත්‍ර කිරීමට සහාය, ස්වයන් රැකියා අවස්ථා, වෘත්තීය පුහුණු සහ දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනය සඳහා අනුග්‍රහය ලබා දීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
කාන්තා මූලික පවුල්වල තත්ත්වය නොසලකා හැරීම, පවුලක වර්තමානය පමණක් නොව, එහි දරුවන්ගේ අනාගතයටද බලපානු ඇත. එබැවින් මොවුන්ගේ ගැටලුවලට විසඳුම් සෙවීම මානුෂීය යුතුකමක් ලෙස පමණක් නොව, සාමාජික වගකීමක් ලෙසද සැලකිය යුතුය.
මූලික පහසුකම් නොමැතිව ඇදී යන ජීවන අරගලය
නැවත පදිංචි කිරීම යනු ජනතාව තමන්ගේ ගම්බිම්වලට ආපසු පැමිණීමෙන් පමණක් අවසන් වන්නක් නොවේ. එහිදී ඔවුන්ට ගෞරවාන්විතව සහ ආරක්ෂිතව ජීවත් වීමට අවශ්‍ය පරිසරයක් නිර්මාණය කර දීම එහි සැබෑ අරමුණ විය යුතුය.
නමුත් උතුරු පළාතට පැමිණි මුස්ලිම් පවුල් මුහුණ දුන් බව කියන ගැටලු දෙස බලන විට, මූලික පහසුකම් සහ ජීවනෝපාය අවස්ථා තහවුරු කිරීම කෙරෙහි තවදුරටත් අවධානය යොමු කළ යුතු බව පෙනී යයි.
නිවසක් නොමැතිව ජීවත් වන පවුලකට මුලින්ම අවශ්‍ය වන්නේ ආරක්ෂිත පදිංචියකි. දරුවන් පාසලට යැවීමට ප්‍රවාහන පහසුකම් අවශ්‍ය වේ. රෝගී වූ විට වෛද්‍ය ආධාර ලැබිය යුතුය. පානය කිරීමට ආරක්ෂිත ජලය සහ එදිනෙදා ජීවිතයට අවශ්‍ය විදුලිය ලැබිය යුතුය.
එලෙසම පවුලේ ආහාර අවශ්‍යතා ඉටු කර ගැනීමට සහ දරුවන්ගේ අධ්‍යාපන වියදම් පියවා ගැනීමට ස්ථාවර ආදායමක් අත්‍යවශ්‍ය වේ.
නමුත් මෙවැනි අවශ්‍යතා ප්‍රමාණවත් තරම් ඉටු නොවන විට, නැවත පදිංචි වූ පවුල් නැවතත් ආර්ථික අර්බුදයකට මැදිවීමේ අවදානමක් පවතී.
එබැවින් පහත සඳහන් ක්ෂේත්‍රයන්හි ප්‍රායෝගික පියවර ගැනීම අත්‍යවශ්‍ය වේ:
-
නිවාස පහසුකම්: නිවාස නොමැති පවුල් සඳහා තාවකාලික සහ ස්ථිර නිවාස සපයා දීම.
-
අධ්‍යාපනය: පාසල් පහසුකම්, අධ්‍යාපනික උපකරණ සහ සිසුන් සඳහා ප්‍රවාහන පහසුකම් නැංවීම.
-
සෞඛ්‍යය: වෛද්‍ය සේවා සහ ప్రాථමික සෞඛ්‍ය පහසුකම් ජනතාවට පහසුවෙන් ලබා ගැනීමට සැලසීම.
-
පානීය ජලය සහ විදුලිය: ආරක්ෂිත පානීය ජලය, විදුලිය සහ සෞඛ්‍යාරක්ෂිත පාරිසරික තත්ත්වයන් තහවුරු කිරීම.
-
ප්‍රවාහනය: ගම්මාන, නගර සහ අත්‍යවශ්‍ය සේවාවන් සමඟ සම්බන්ධ කරන ප්‍රවාහන පහසුකම් දියුණු කිරීම.
-
ජීවනෝපාය: කෘෂිකාර්මික ඉඩම් නැවත භාවිතයට ගැනීමට සහාය, කෘෂිකාර්මික උපකරණ, ස්වයං රැකියා අවස්ථා සහ වෘත්තීය පුහුණු ලබා දීම.
-
ලේඛන සහ ලියාපදිංචි කිරීම්: උප්පැන්න සහතික, හැඳුනුම්පත්, ඉඩම් ලේඛන සහ ඡන්ද ලියාපදිංචිය ලබා ගැනීමේදී ඇති බාධා ඉවත් කිරීම.
රජයේ සහනාධාර මගින් තාවකාලිකව පවුලක බඩගින්න නිවා දැමිය හැක. නමුත් එම පවුල තවදුරටත් අන් අයගේ උපකාර මතම යැපෙන තත්ත්වය වැළැක්වීම සඳහා, ස්ථාවර ආදායමක් ලබා ගැනීමේ අවස්ථාවන්ද නිර්මාණය කළ යුතුය.
ජනතාවට තමන්ගේ ඉඩම්වල කෘෂිකර්මාන්තයේ යෙදීමට, සුළු ව්‍යාපාර ආරම්භ කිරීමට සහ තමන්ගේ උත්සාහයෙන් ජීවිතය ගොඩනගා ගැනීමට අවශ්‍ය සහයෝගය ලැබිය යුතුය. එය ඔවුන්ව ආර්ථික වශයෙන් බලගන්වනු ඇත.
පරිපාලනමය වගකීම සහ සාමාජික සංහිඳියාව
උතුරු පළාත් මුස්ලිම්වරුන්ගේ නැවත පදිංචිකිරීමේ ගැටලු නිවාස, ඉඩම් සහ ජීවනෝපායට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. තමන්ගේම ප්‍රදේශවල ඔවුන් සමාන අයිතිවාසිකම් ඇති පුරවැසියන් ලෙස සලකනු ලබන්නේද යන ප්‍රශ්නයද මෙයින් මතුවේ.
1990 දී තමන්ගේ පදිංචි ස්ථානවලින් බලහත්කාරයෙන් නෙරපා හරින ලද ජනතාව, වසර ගණනාවකට පසුව නැවත උපන් බිමට පැමිණෙන විට, ඔවුන්ගේ පාරම්පරික සබඳතාවලට සහ සාධාරණ ඉල්ලීම්වලට ගරු කළ යුතුය.
ඔවුන් අනාථයන් ලෙස වෙනත් ප්‍රදේශයක ජීවත් වීම හෝ එහි ඔවුන්ගේ දරුවන් උපත ලැබීම හේතු කරගෙන ඔවුන් පිටස්තරයන් ලෙස සැලකීමේ ප්‍රවේශයක් පවතින බවට නැගෙන චෝදනා අවධානයෙන් යුතුව පරීක්ෂා කළ යුතුය.
පරිපාලනමය ක්‍රියාවලියක යම් වෙනස්කම් කිරීමක් සිදුවන්නේ නම්, එය නිසි ලෙස පරීක්ෂා කර නිවැරදි කළ යුතුය. එමෙන්ම නැවත පදිංචි කිරීමට අදාළ සෑම ඉල්ලීමක්ම නීත්‍යානුකූල ලේඛන සහ එක හා සමාන පාරදෘශ්‍ය මිනුම්දඬු පදනම් කරගෙන පරිශීලනය කළ යුතුය.
උතුරු පළාත යනු එහි ජීවත් වන විවිධ ජාතික හා ආගමික ප්‍රජාවන්ගේ ඉතිහාසය, සංස්කෘතිය සහ ජීවිතය හා බැඳුණු ප්‍රදේශයකි. දෙමළ, මුස්ලිම් සහ අනෙකුත් ප්‍රජාවන්ගේ අයිතිවාසිකම්වලට ගරු කිරීම සහ ඔවුන් අතර විශ්වාසය හා සහයෝගීතාව වර්ධනය කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.
එක් ප්‍රජාවක වේදනාව තවත් ප්‍රජාවකට එරෙහි වෛරයක් බවට පත් කිරීමෙන් විසඳුමක් ලැබෙන්නේ නැත. மாறුවෙන්, විපතට පත් ජනතාවගේ ගැටලු වටහාගෙන, සාධාරණ විසඳුම් සකස් කිරීමෙන්ම සංහිඳියාව ශක්තිමත් කළ හැකිය.
දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ නොවිසඳී පවතින නැවත පදිංචිකිරීමේ ගැටලු නිසි ලෙස විසඳන විට, ජනතාව අතර විශ්වාසය වර්ධනය වන අතර, අනාගතයේදී මෙවැනි ගැටලු නැවත ඇතිවීම වැළැක්වීමටද මග පාදනු ඇත.
නැවත පදිංචිකිරීම සම්පූර්ණ කිරීමට කුමක් කළ යුතුද?
උතුරු පළාත් මුස්ලිම්වරුන්ගේ නැවත පදිංචිකිරීම සම්පූර්ණ කිරීම රජය, පළාත් පරිපාලනය, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල සහ අදාළ රාජ්‍ය ආයතනවල ඒකාබද්ධ වගකීමකි.
මේ සඳහා මුලින්ම නැවත පදිංචි වූ පවුල්වල සැබෑ තත්ත්වය හඳුනාගත යුතුය. තවමත් නැවත පදිංචි වීමට නොහැකි වූ පවුල් සංඛ්‍යාව, නිවාස නොමැති පවුල් සංඛ්‍යාව, ඉඩම් සම්බන්ධ ගැටලුවලට මුහුණ දෙන අය සහ ඡන්ද ලියාපදිංචියේ ගැටලු ඇති අය පිළිබඳ තොරතුරු නිසි ලෙස රැස් කළ යුතුය.
එම තොරතුරු පදනම් කරගෙන සෑම ගැටලුවකටම පැහැදිලි විසඳුම් සැලැස්මක් සකස් කළ යුතුය.
කැලෑ බවට පත්ව ඇති පාරම්පරික ඉඩම් ශුද්ධ පවිත්‍ර කිරීමට සහාය ලබා දිය යුතුය. නිවාස අහිමි වූ පවුල් සඳහා නිවාස පහසුකම් සලසා දිය යුතුය. කාන්තා මූලික පවුල්වලට මුල්තැන දෙමින්, ඔවුන්ගේ ජීවනෝපාය සහ දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනය සුරක්ෂිත කිරීමේ ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කළ යුතුය.
එලෙසම ඡන්ද ලියාපදිංචිය සහ අනෙකුත් ලේඛන ගැටලුවලට මුහුණ දෙන අයට අදාළ රාජ්‍ය ආයතන මගින් සහාය ලබා දිය යුතුය. සුදුසුකම් ලත් කිසිදු පුරවැසියෙකුට පරිපාලනමය බාධා නිසා තමන්ගේ නීත්‍යානුකූල අයිතිවාසිකම් භාවිත කිරීමට නොහැකි තත්ත්වයක් ඇති නොවන බවට වගබලා ගත යුතුය.
වඩාත්ම වැදගත් වන්නේ, විපතට පත් ජනතාවගේ අදහස් විමසා සැලසුම් සකස් කිරීමයි. ඔවුන්ගේ සැබෑ අවශ්‍යතා නොදැන ඉහළින් තීරණ ගන්නවා වෙනුවට, ඔවුන් සමඟ සාකච්ඡා කර ප්‍රායෝගික විසඳුම් සකස් කළ යුතුය.
නැවත පදිංචිකිරීම සඳහා වන මුල්‍ය වෙන්කිරීම්, නිවාස ව්‍යාපෘති සහ මූලික පහසුකම්වල ප්‍රගතිය පාරදෘශ්‍ය ලෙස නිරීක්ෂණය කළ යුතුය. මේ මගින් ජනතාවගේ ඉල්ලීම් හුදු පොරොන්දු පමණක් නොවී ප්‍රායෝගිකව ඉටු වන බව තහවුරු කළ හැක.
1990 දී උතුරු පළාතෙන් බලහත්කාරයෙන් නෙරපා හරින ලද මුස්ලිම්වරුන්ගේ ඛේදනීය ඉරණම, එක් යුගයක සිදු වූ අවතැන්වීමෙන් පමණක් අවසන් වූයේ නැත. වසර විස්සකට ආසන්න කාලයක් අනාථයන් ලෙස ජීවත් වූ අත්දැකීම්, තමන්ගේ පාරම්පරික නිවාස සහ ඉඩම් අහිමි වූ වේදනාව, ආපසු පැමිණීමෙන් පසුව මුහුණ දුන් මූලික පහසුකම්වල හිඟකම, ජීවනෝපාය අභියෝග, පරිපාලනමය බාධා සහ ඡන්ද ලියාපදිංචි ගැටලු වැනි බොහෝ බරක් දැරීමට ඔවුන්ට සිදු වී ඇත.
විශේෂයෙන්ම නිවාස නොමැතිව ජීවත් වන පවුල්, පවුලේ මුළු වගකීම තනිවම දරන කාන්තාවන් සහ නිසි ලියාපදිංචියක් ලබා ගැනීමට නොහැකිව ලතවෙන ජනතාව කෙරෙහි විශේෂ අවධානය යොමු විය යුතුය.
ජනතාවක් තමන්ගේ උපන් බිමට ආපසු පැමිණි පලියටම ඔවුන්ගේ නැවත පදිංචිකිරීම සම්පූර්ණ වූවා යැයි සැලකිය නොහැක. එම පසෙහි ආරක්ෂිතව ජීවත් වීමට, දරුවන්ට අධ්‍යාපනය ලබා දීමට, රැකියාවක් කර ආදායම් ලැබීමට, වෛද්‍ය පහසුකම් ලබා ගැනීමට සහ තමන්ගේ පුරවැසි අයිතිවාසිකම් භාවිත කිරීමට ඔවුන්ට අවස්ථාව තිබිය යුතුය.
ආපසු පැමිණි ජනතාවට නිවාස පමණක් ලබා දීම ප්‍රමාණවත් නොවේ; ඔවුන්ට ගෞරවාන්විතව ජීවත් වීමට අවශ්‍ය පරිසරයද සකස් කර දිය යුතුය.
උතුරු පළාත් මුස්ලිම්වරුන්ගේ ගැටලු ජාති, ආගම් හෝ ප්‍රදේශ භේදයකින් තොරව අමතා, ඔවුන්ගේ සාධාරණ ඉල්ලීම්වලට විසඳුම් සෙවීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ නොවිසඳී පවතින ගැටලු හඳුනාගෙන, ඒ සඳහා ප්‍රායෝගික විසඳුම් ලබා දීම රජයේ සහ අදාළ පරිපාලනමය ආයතනවල වගකීමයි.
වසර විස්සක් තිස්සේ අනාථ ජීවිතයක් ගත කළ ජනතාවට, ආපසු පැමිණීමෙන් පසුවද තමන්ගේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් තවදුරටත් අරගල කිරීමට සිදු වන තත්ත්වය නැවැත්විය යුතුය. ඔවුන්ගේ දරුවන් තමන්ගේ දෙමාපියන් වින්ද එම වේදනාවන්ම නැවත නොවිඳින අයුරින් ස්ථිර විසඳුම් සකස් කළ යුතුය.
අවසාන වශයෙන්, උතුරු පළාත් මුස්ලිම්වරුන් නැවත පදිංචි කිරීම යනු හුදෙක් සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් පමණක් නොවේ. එය අහිමි වූ ජීවිතය නැවත ගොඩනැගීමේ උත්සාහයකි; පාරම්පරික සබඳතා සුරක්ෂිත කිරීමේ අරගලයකි; සමාන අයිතිවාසිකම් සහ ගෞරවයෙන් යුතුව ජීවත් වීමේ ඉල්ලීමකි.
තමන්ගේ උපන් බිමෙහි සන්සුන්ව ජීවත් වීමේ අයිතිය, මූලික පහසුකම් ලබා ගැනීමේ අවස්ථාව, ජීවනෝපාය නැවත ගොඩනගා ගැනීමට සහාය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතිවාසිකම් භාවිත කිරීමට සමාන අවස්ථාවන් තහවුරු වන විට පමණක් මෙම ජනතාවගේ නැවත පදිංචිකිරීම සැබෑ අර්ථයෙන් සම්පූර්ණ වනු ඇත.
විපතට පත් ජනතාවට යුක්තිය ඉටු කිරීමටත්, ප්‍රජාවන් අතර විශ්වාසය වර්ධනය කිරීමටත්, ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාවර සාමය සහ සංහිඳියාව ශක්තිමත් කිරීමටත් මග පාදන්නේ එයයි.