රීසා යෙහියා (ජ්යෙෂ්ඨ ඉංජිනේරු) විසිනි
ශ්රී ලංකාව සිය නූතන ඉතිහාසයේ පැවැති වෙනත් කිසිදු කාලපරිච්ඡේදයකට වඩා වෙනස් වූ පරිවර්තනීය යුගයකට පිවිසෙමින් සිටී. දශක ගණනාවක් පුරා ජාතික තලයේ සංවාදයන් ආර්ථික වර්ධනය, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධන, ජාතික සහජීවනය සහ සංවර්ධනය කෙරෙහි යොමු වී පැවතිණි. නමුත් අද වන විට, මතුපිටට නොපෙනෙන එහෙත් අනාගත පරම්පරාවල පැවැත්ම තීරණය කරන බරපතල අභියෝගයක් රට හමුවේ නිර්මාණය වෙමින් පවතී. එනම්, මෙරට ජනගහනය අඩුවීමට පටන් ගැනීමයි.
වාර්තාගත ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට ශ්රී ලංකාවේ සමස්ත ජනගහනයේ අඩුවීමක් සටහන් වී ඇත. ආරම්භක දත්ත මගින් මෙය සුළු වෙනස්වීමක් ලෙස පෙන්නුම් කළද, එහි ප්රායෝගික බලපෑම ඉතා ගැඹුරුය. ජන විද්යාඥයින් අනතුරු අඟවන්නේ 2030 වසරෙන් පසුව මෙරට වැඩකරන ජනගහනය ශීඝ්රයෙන් පහත වැටෙනු ඇති බවයි. එමෙන්ම, වැඩිහිටි ජනගහනයේ ප්රතිශතය වේගයෙන් ඉහළ යමින් පවතී. 2040 දශකයේ මුල් භාගය වන විට රටේ සමස්ත ජනගහනයෙන් හතරෙන් එකක් පමණ වයස අවුරුදු 60 ට වැඩි ජ්යෙෂ්ඨ පුරවැසියන් වීමට ඉඩ ඇත.
මේ අතරතුර, තරුණ පවුල් දැඩි ආර්ථික පීඩනයකට මුහුණ දී සිටිති. නිවාස මිල ගණන් දරාගත නොහැකි මට්ටමකට ඉහළ යාම, ජීවන වියදම ඉහළ යාම සහ දක්ෂ තරුණ පරපුර විදේශගත වීමට පෙළඹීම මෙම අර්බුදය තවත් සංකීර්ණ කරයි. මෙම සාධක එකිනෙක හා බැඳී පවතින අතර, එය ආර්ථික වර්ධනයට, සාමාජික ඒකාබද්ධතාවයට සහ දීර්ඝකාලීන ජාතික ස්ථාවරත්වයට තර්ජනයක් වන චක්රයක් බවට පත්ව ඇත.
කුඩා ශ්රම බලකායක්, වයස්ගත වන ජනගහනයක් සහ වර්ධනය වන සාමාජික පීඩනයක් හමුවේ ශ්රී ලංකාව සමෘද්ධිමත් අනාගතයක් ගොඩනඟන්නේ කෙසේද යන්න අද හමුවේ ඇති ප්රධාන ගැටලුවයි. ඊට පිළිතුරු සෙවීම සඳහා ජාතිය ගොඩනැගීමේ ක්රියාවලිය දෙස අලුත් කෝණයකින් බැලීම අත්යවශ්ය වේ.
සංඛ්යා ලේඛනවලින් ඔබ්බට ගිය අර්බුදයක්
ජනගහනය අඩුවීම යනු හුදෙක් සංඛ්යාත්මක දත්ත පිළිබඳ ප්රශ්නයක් පමණක් නොවේ. එය සමාජයේ සෑම අංශයකටම සෘජුවම බලපායි. ජනගහනය පහත වැටීම යනු ශ්රම බලකායට එකතු වන ශ්රමිකයින් සංඛ්යාව අඩුවීමයි. රාජ්ය ආදායමට දායක වන බදු ගෙවන්නන් සංඛ්යාව අඩුවීමයි. එමෙන්ම සෞඛ්ය පද්ධතිය, විශ්රාම වැටුප් සහ සමාජ සුභසාධන වැඩසටහන් මත අධික පීඩනයක් එල්ල වීමයි. පාරිභෝගිකයින් සහ ව්යවසායකයින් සංඛ්යාව අඩුවීම හේතුවෙන් ආර්ථික වර්ධනය අන්දමන්ද විය හැක.
ජපානය, දකුණු කොරියාව, ඉතාලිය සහ ජර්මනිය වැනි රටවල් දශක ගණනාවක සිට මෙම අභියෝගයට මුහුණ දෙයි. ඉන් සමහර රටවල් විදේශිකයින් ගෙන්වා ගැනීම මගින්ද, තවත් සමහර රටවල් පවුල් සඳහා සහන සැලසීමේ ප්රතිපත්ති මගින්ද, තාක්ෂණික නවෝත්පාදන මගින්ද මෙයට පිළිතුරු සෙවීමට උත්සාහ කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, එම දියුණු රටවල් පවා තවමත් ජනගහනය වයස්ගත වීම සහ උපත් අනුපාතය පහත වැටීමේ ගැටලුවෙන් බැටකමින් සිටී.
ශ්රී ලංකාවට මෙම අභියෝගයට මුහුණ දීමට සිදුව ඇත්තේ ඊට වඩා සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් සහ අභියෝගාත්මක වටපිටාවකය. දියුණු කාර්මික රටවල් මෙන් නොව, ශ්රී ලංකාව තවමත් පසුවන්නේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින මට්ටමකය. එම නිසා, දියුණු රටවල් ආර්ථික වශයෙන් ශක්තිමත් වූ පසුව ලැබූ මෙම අත්දැකීමට, ශ්රී ලංකාවට මුහුණ දීමට සිදුව ඇත්තේ අවශ්ය තරම් ආර්ථික ශක්තියක් ගොඩනඟා ගැනීමටත් පෙරය. එම නිසා ප්රතිපත්තිමය මැදිහත්වීම් ප්රමාදයකින් තොරව සිදුකිරීම අතිශයින්ම තීරණාත්මක වේ.
නිවාස පිළිබඳ අර්බුදය
ජනගහන අඩුවීමට බලපාන ප්රධාන එහෙත් වැඩි අවධානයක් යොමු නොවූ කරුණක් වන්නේ නිවාස ලබා ගැනීමේ අපහසුවයි. බොහෝ තරුණ ශ්රී ලාංකිකයින්ට නිවසක් හිමිකර ගැනීම අද වන විට සිහිනයක් බවට පත්ව ඇත. ඉඩම් මිල ඉහළ යාම, ගොඩනැගිලි ද්රව්යවල අධික පිරිවැය සහ ණය පහසුකම් ලබාගැනීමේ ඇති බාධාවන් හේතුවෙන් මධ්යම පංතික පවුල්වලට නිවසක් තනා ගැනීම හෝ මිලදී ගැනීම අසීරු වී ඇත.
මෙම අර්බුදය හුදෙක් රියල් ස්ටේට් (Real Estate) වෙළඳපොළට පමණක් සීමා නොවේ. එය විවාහ වීම, පවුලක් ආරම්භ කිරීම සහ දීර්ඝකාලීන මූල්ය සැලසුම් සමඟ සෘජුවම බද්ධ වී පවතී. නිසි නිවසක් හිමිකර ගැනීමට අපොහොසත් වන තරුණ තරුණියන් විවාහය සහ දරුවන් ලැබීම කල් දමති. තවත් සමහරු රට හැර යාමට තීරණය කරති. එම නිසා නිවාස අර්බුදය යනු ආර්ථික ප්රශ්නයක් මෙන්ම ජනගහන සංයුතියට ද බලපාන ප්රධාන කරුණකි. තරුණ පරපුරට ස්ථාවර පවුල් ජීවිතයක් පවත්වාගෙන යාමට පරිසරයක් නොමැතිව ජනගහන වර්ධනයක් බලාපොරොත්තු විය නොහැක.
මෙයට විසඳුම් සෙවීමේදී රජයේ නිවාස ව්යාපෘති මත පමණක් යැපීම ප්රමාණවත් නොවේ. රජයේ ව්යාපෘති මගින් යම් සහනයක් සැලසිය හැකි වුවද, සමස්ත ඉල්ලුමට සපයා දීමට රජයට පමණක් නොහැක. ඒ වෙනුවට, නිවාස ලබාගැනීම පහසු කරවන පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම කෙරෙහි රජයේ ප්රතිපත්ති යොමු විය යුතුය. නිවාස ණය සඳහා බදු සහන ලබාදීම, විනිවිදභාවය ඇතිකිරීම, සහ වෙළඳපොළේ නියාමනයන් සිදුකිරීම මීට ඇතුළත් විය හැක. එමෙන්ම ප්රවාහන සේවාවන්ට ආසන්නව නාගරික නිවාස සංකීර්ණ ඉදිකිරීම සහ නීතිමය බාධාවන් ලිහිල් කිරීම මගින් අනාගතයේදී නිවාස හිමිකර ගැනීම පහසු කළ හැක.
නිවසක් යනු හුදෙක් භාණ්ඩයක් පමණක් නොවේ. එය පවුලක පැවැත්මට, ආර්ථික ආරක්ෂාවට සහ සමාජීය ස්ථාවරත්වයට අත්යවශ්යම පදනමකි.
පවුල: ජාතික ආයතනයක් ලෙස
ආර්ථික සංවාදවලදී ජාතික සංවර්ධනය උදෙසා ‘පවුල’ ඉටුකරන කාර්යභාරය බොහෝ විට අමතක කර දමනු ලබයි. ශ්රී ලංකා ඉතිහාසය පුරාම, සමාජීය රැකවරණය, සදාචාරාත්මක වටිනාකම් සහ ආර්ථික ශක්තිය ලබා දෙන ප්රධානතම ඒකකය වූයේ පවුලයි. විස්තරාත්මක පවුල් රටාවන් (Extended families) මගින් රෝගාබාධ, රැකියා විරහිතභාවය සහ ආර්ථික දුෂ්කරතාවලදී එකිනෙකාට ආධාරකයක් විය.
නූතනකරණයත් සමඟ බොහෝ යහපත් දේ සිදු වුවද, සාම්ප්රදායික පවුල් සංකල්පයේ පැවති මෙම ශක්තිමත් පදනම යම් ප්රමාණයකට දුර්වල වී ඇත. නාගරීකරණය, විදේශගත වීම් සහ ආර්ථික පීඩනයන් නිසා පවුල් තුළ මානසික හා මූල්යමය ආතතිය ඉහළ ගොස් තිබේ. මෙහි ප්රතිඵලය වන්නේ උපත් අනුපාතය පහත වැටීම සහ සමාජීය වශයෙන් හුදකලා වීමයි. ශ්රී ලංකාවට මෙම ජනගහන අඩුවීමේ තත්ත්වය වෙනස් කිරීමට අවශ්ය නම්, පවුල් සංකල්පය ආරක්ෂා කිරීමේ ප්රතිපත්ති යනු හුදෙක් සමාජ සේවා කාර්යයක් නොව ජාතික සංවර්ධන ප්රතිපත්තියක් ලෙස හඳුනාගත යුතුය.
ජනගහන අඩුවීමට මුහුණ දෙන රටවල්, ළමා සුරැකුම් සහන, මාපිය බෝනස් දීමනා, සහ නිවාස සහනාධාර සඳහා වැඩි වැඩියෙන් ආයෝජනය කරයි. මේවා පිනට දෙන දේවල් නොවේ. අනාගත පරම්පරාව වෙනුවෙන් කරන ආයෝජනයන්ය. පවුල් හිතකාමී ප්රතිපත්ති මගින් දරුවන් හැදෑරීමේදී දැරීමට සිදුවන ආර්ථික බර අඩුවේ. දිගුකාලීනව බලන කල, ශක්තිමත් පවුල් මගින් ශක්තිමත් සමාජයක් සහ සෞඛ්ය සම්පන්න දරුවන් පිරිසක් නිර්මාණය වේ.
කාන්තාවන්ගේ ආර්ථික දායකත්වය ඉහළ නැංවීම
අප හමුවේ ඇති අනෙක් ප්රධාන අභියෝගය වන්නේ කාන්තා ශ්රම බලකායේ දායකත්වයයි. අධ්යාපනය අතින් ශ්රී ලංකාවේ කාන්තාවන් ඉහළ මට්ටමක පසුවන අතර බොහෝ විට පිරිමින්ට වඩා අධ්යාපනික වශයෙන් ඉදිරියෙන් සිටිති. නමුත් එම සාර්ථකත්වය රැකියා නියුක්තිය තුළ දක්නට ලැබෙන්නේ නැත.
මීට ප්රධානතම හේතුව වන්නේ සෙවනක් සහ සහනදායී මිලකට ලබාගත හැකි ළමා සුරැකුම් මධ්යස්ථාන (Childcare) නොමැති වීමයි. දරුවන් ලැබීමෙන් පසු බොහෝ කාන්තාවන්ට රැකියාවලින් ඉවත් වීමට හෝ අර්ධ කාලීනව සේවය කිරීමට සිදුවේ. මෙය ජාතික ආර්ථිකයට සිදුවන විශාල පාඩුවකි.
රජය, රැකියා සපයන්නන් සහ සිවිල් සමාජය එක්ව මෙයට විසඳුම් සෙවිය යුතුය. ආයතන මගින් පවත්වාගෙන යනු ලබන ළමා සුරැකුම් මධ්යස්ථාන, නම්යශීලී සේවා කාලයන් සහ රාජ්ය-පෞද්ගලික සහයෝගිතාව මගින් කාන්තාවන්ට රැකියාවල නිරත වීමට ඇති බාධා ඉවත් කළ හැක.
අන්තර්ජාතික අත්දැකීම්වලට අනුව, ළමා සුරැකුම් පහසුකම් සඳහා කරන ආයෝජනයන් මගින් කාන්තා ශ්රම දායකත්වය වැඩි වී ආර්ථික වර්ධනයක් සිදුවේ. ජනගහනය අඩුවන රටක, කාන්තාවන් සක්රීයව ආර්ථිකයට දායක කර ගැනීම හුදෙක් සමානත්මතාවය පිළිබඳ ප්රශ්නයක් පමණක් නොව ආර්ථිකමය අවශ්යතාවයකි.
නව ජනගහන යථාර්ථයට ගැලපෙන අධ්යාපනයක්
ජනගහනය අඩුවීම අධ්යාපන පද්ධතියට ද සෘජුවම බලපායි. උපත් අනුපාතය අඩුවීම නිසා බොහෝ ප්රදේශවල පාසල්වලට ඇතුළත් වන ළමුන් සංඛ්යාව පහත වැටී ඇත. විශේෂයෙන් ග්රාමීය ප්රදේශවල ඇතැම් පාසල් වැසී යාමේ තර්ජනයට ලක්ව තිබේ.
මෙය අභියෝගයක් වුවද, අධ්යාපනයේ ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීමට ලැබුණු හොඳ අවස්ථාවක් ලෙසද දැකිය හැක. ශිෂ්ය සංඛ්යාව අඩුවන විට, යටිතල පහසුකම්, ඩිජිටල් තාක්ෂණය, ගුරු පුහුණුව සහ විද්යාගාර පහසුකම් කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කළ හැක.
අරමුණ විය යුත්තේ හුදෙක් සිසුන් වැඩි ප්රමාණයකට උගන්වනු වෙනුවට, තාක්ෂණයෙන් පිරිපුන් ලෝකයට ගැලපෙන පරිදි දක්ෂ පරම්පරාවක් බිහි කිරීමයි.
මෙහිදී වෘත්තීය පුහුණුව කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු කළ යුතුය. තරුණ රැකියා විරහිතභාවය පැවතියද, බොහෝ කර්මාන්තවල දක්ෂ ශ්රමිකයින්ගේ අඩුවක් පවතී. අධ්යාපන ආයතන සහ රැකියා සපයන්නන් අතර සෘජු සබඳතාවයක් පැවැත්වීම මගින් මෙම පරතරය පියවා ගත හැක. ශ්රමිකයින් සංඛ්යාව අඩුවන සමාජයක අනාගත රැකියාවලට උචිත පරිදි තරුණයින් සූදානම් කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
විවිධත්වය ජාතික ශක්තියක් ලෙස
ආර්ථික හා ජනගහනමය අභියෝගයන්ගෙන් පමණක් රටක අනාගතය සුරක්ෂිත කළ නොහැක. සමාජීය සහජීවනයද එකසේ වැදගත් වේ. ශ්රී ලංකාව යනු විවිධ ජාතීන්, ආගම් සහ සංස්කෘතීන්ගෙන් සමන්විත රටකි.
කෙසේ වෙතත්, ශ්රී ලංකාවේ නූතන ඉතිහාසය ගැටුම් සහ අසමගියෙන් පිරී පැවතුණි. යුද්ධය අවසන් වී දශකයකට වැඩි කාලයක් ගතවී තිබුණද, ජාතික ඒකාබද්ධතාවය පිළිබඳ සංවාදය තවමත් පවතී. බොහෝ විද්වතුන් පෙන්වා දෙන්නේ රටේ පවතින මෙම විවිධත්වය ප්රශ්නයක් ලෙස නොසලා, එය රටේ සංවර්ධනයට යොදාගත හැකි සම්පතක් ලෙස දැකිය යුතු බවයි.
සෑම ප්රජාවකටම තමන්ටම ආවේණික වූ සංස්කෘතික, සමාජීය සහ අධ්යාපනික වටිනාකම් පවතී. යහපත් රාජ්ය පාලනයක් මගින් මෙම එකිනෙකට වෙනස් ශක්තීන් ජාතික සංවර්ධනය උදෙසා ඒකාබද්ධ කළ හැක. මෙහි අරමුණ විවිධත්වය නැති කිරීම නොව, විවිධත්වය තුළින් නවෝත්පාදනය සහ ශක්තිය ගොඩනැගීමයි.
තරුණ පරපුර: ප්රධානතම උපායමාර්ගික සම්පත
ශ්රී ලංකාවේ අනාගතය පිළිබඳ සංවාදයකදී තරුණ පරපුර අමතක කළ නොහැක. වෙනසක් සහ ප්රජාතන්ත්රවාදී අයිතීන් උදෙසා තරුණයින් නිරන්තරයෙන් පෙනී සිට ඇත. 2022 වසරේ ඇතිවූ ආර්ථික අර්බුදය මගින් තරුණ පරපුරේ අපේක්ෂාවන් මෙන්ම ඔවුන්ගේ තෙහෙට්ටුව ද මනාව පැහැදිලි විය.
වර්තමාන ප්රධාන අභියෝගය වන්නේ තරුණ පරපුරට රට තුළම අනාගතයක් ඇති බව ඒත්තු ගැන්වීමයි. ඊට රැකියා උත්පාදනය පමණක් ප්රමාණවත් නොවේ. සමාජය තුළ ඔවුන්ට හිමිවිය යුතු තැන ලබා දිය යුතුය. තමන්ගේ මහන්සියට නිසි ඇගයීමක් ලැබෙන බවත්, ආයතන සාධාරණ ලෙස කටයුතු කරන බවත් ඔවුන්ට තහවුරු විය යුතුය.
ව්යවසායකත්වය, වෘත්තීය පුහුණුව, ඩිජිටල් කුසලතා සහ සමාජීය මැදිහත්වීම් ප්රවර්ධනය කරන ප්රතිපත්ති මගින් තරුණයින් සබලගැන්විය හැක. විවිධ පළාත් සහ ජාතීන්ට අයත් තරුණයින් එකතු කරමින් ජාතික මට්ටමේ වැඩසටහන් ක්රියාත්මක කිරීම මගින් අන්යෝන්ය අවබෝධය සහ ජාතික හැඟීම වර්ධනය කළ හැක. තරුණ පරපුර රටේ අනාගතය ගැන විශ්වාසය තබන තාක් කල් සමාජයක් ලෙස රට ස්ථාවරව පවතිනු ඇත.
ජාතික ආරක්ෂාව පිළිබඳ නව අර්ථකථනයක්
සාම්ප්රදායිකව ජාතික ආරක්ෂාව යනු හමුදා ශක්තිය සහ දේශසීමා ආරක්ෂා කිරීමයි. නමුත් අද වන විට ජාතික ආරක්ෂාව යන්න ඊට වඩා පුළුල් සංකල්පයකි. ජනගහනය අඩුවන, නිවාස අර්බුද පවතින, සමාජීය ඒකාබද්ධතාවය අඩු සහ තරුණයින්ට අවස්ථා නොමැති රටක්, හමුදා බලයෙන් පමණක් සුරක්ෂිත කළ නොහැක. නූතන ජාතික ආරක්ෂාව රඳා පවතින්නේ ආර්ථික ශක්තිය, ජනගහන ස්ථාවරත්වය, රාජ්ය ආයතන කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය සහ සමාජ ස්ථාවරත්වය මතය.
ශ්රම බලකාය අඩුවීම මගින් රාජ්ය ආදායම පහත වැටේ. ජනගහනය වයස්ගත වීම සෞඛ්ය පද්ධතියට බරකි. බුද්ධිගලනය මගින් දක්ෂ වෘත්තිකයින් අහිමි වේ.
මෙම අභියෝග ජය ගැනීමට නම් ජාතික ආරක්ෂාව යන්න පවුල, අධ්යාපනය, නිවාස සහ යහපාලනය සමඟ සම්බන්ධ කර තේරුම් ගත යුතුය. එම අංශයන්හි කරන ආයෝජනයන් යනු ජාතික ආරක්ෂාව වෙනුවෙන්ම කරන ආයෝජනයන්ය.
අප හමුවේ ඇති කෙටි කාලය
ශ්රී ලංකාවේ පවතින ජනගහන ප්රවණතාවය වෙනස් කළ නොහැකි එකක් නොවේ. රට සතුව තවමත් ප්රබල ශක්තීන් පවතී. උපායමාර්ගික පිහිටීම, අධ්යාපන මට්ටම, සංස්කෘතික විවිධත්වය සහ ශක්තිමත් පදනම අනාගත සංවර්ධනයට මහඟු පිටුවහලකි.
කෙසේ වෙතත්, අපට ඇත්තේ සීමිත කාලයකි. ඉදිරි දශකය තුළ ගන්නා තීරණ මගින් ජනගහන අඩුවීම කළමනාකරණය කරගන්නේද නැතහොත් රට තවත් ආර්ථික හා සමාජීය අර්බුදයකට තල්ලු කරන්නේද යන්න තීරණය වනු ඇත.
සාධාරණ නිවාස ප්රතිපත්ති, පවුල් සුභසාධනය, ළමා සුරැකුම් පහසුකම්, ගුණාත්මක අධ්යාපනය, තරුණ පරපුර සබලගැන්වීම සහ යහපාලනය මගින් සුරක්ෂිත අනාගතයක් ගොඩනැගිය හැක. අභියෝගය විශාල වුවද, අප හමුවේ ඇති අවස්ථාවද එලෙසම විශාලය.
ශ්රී ලංකාව අද සිටින්නේ තීරණාත්මක මංසන්ධියකය. එක් මාවතක් ජනගහන අඩුවීම, ආර්ථික පිරිහීම සහ සමාජීය පීඩනයන් දෙසට ගමන් කරයි. අනෙක් මාවත ප්රතිසංස්කරණ, නවෝත්පාදන සහ ජාතික සමගිය තුළින් නව අරුණෝදයක් කරා ගමන් කරයි. මෙම තේරීම රඳා පවතින්නේ රජයේ ක්රියාමාර්ග මත පමණක් නොව, ආර්ථික වර්ධනයෙන් පමණක් රටක අනාගතය සුරක්ෂිත කළ නොහැකි බව වටහා ගන්නා මුළු මහත් සමාජය මතය.
සුරක්ෂිත අනාගතයකට ශක්තිමත් පවුල්, සාධාරණ නිවාස, බලගන්වන ලද තරුණ පරපුර, කාර්යක්ෂම ආයතන සහ පොදු ජාතික අරමුණක් අවශ්ය වේ. ජනගහන කාලගණකය දැනටමත් ක්රියාත්මක වෙමින් පවතී. ප්රශ්නය වන්නේ ශ්රී ලංකාව අනාගතයට පෙරමුණ ගෙන මුහුණ දෙනවාද නැතහොත් සිදුවන දේ දෙස බලා සිටිනවාද යන්නයි.