2026 සැප්තැම්බර් 3 වැනිදා ශ්රී ලංකා පොලිසිය සිය 160 වැනි සංවත්සරය සැමරුවේ රාජ්ය අනුග්රහය සහිත පූර්ණ ආචාර පෙළපාලි සහ උත්සවශ්රීයෙන් යුතුවය. තිඹිරිගස්යාය ක්ෂේත්ර බලකා මූලස්ථානයේදී ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා වෙත උත්තමාචාර පිරිනැමුණු අතර, සමරු මුද්දරයක් නිකුත් කිරීම, දීර්ඝ සේවා උසස්වීම් ලබාදීම මෙන්ම නව ජංගම දුරකථන යෙදවුමක් (App) සහ වෙබ් අඩවියක් එළිදැක්වීමද සිදුවිය. 2027 මැද භාගය වන විට නව නිල ඇඳුමක්, අවදානම් දීමනාවක්, විධිමත් උසස්වීම් ක්රමවේදයක්, නිල නිවාස, වාහන, නවීන මූලස්ථාන ගොඩනැගිල්ලක් සහ නිලධාරීන් 10,000 ක් බඳවා ගැනීමට අනුමැතිය ලබාදෙන බවට ජනාධිපතිවරයා එහිදී පොරොන්දු විය. එමෙන්ම පාතාලයට අලෙවි විය හැකි නිලධාරීන්ට නිල ඇඳුම ගලවා දමා යන ලෙසද හෙතෙම දැඩි ලෙස අවධාරණය කළේය. එය ඉතිහාසය, ප්රචාරණය සහ රාජ්ය ප්රතිපත්තිය එකට කැටි වූ දිනයක් විය.
නමුත් ඉන් දින දෙකකට පසුව, දෙහිවල පොලිස් ස්ථානයේ රථවාහන අංශයේ ස්ථානාධිපතිවරයා (OIC) සාමාන්ය තොරතුරු පොතේ (IB) සටහනක් තබා, තමන් දරාගත නොහැකි සේවා පීඩනය සහ සේවා බර හේතුවෙන් තවදුරටත් රාජකාරියේ යෙදිය නොහැකි බව සඳහන් කරමින් සිය රාජකාරිය අතහැර ගෙදර ගියේය. ගල්කිස්ස කොට්ඨාස භාර ජ්යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරී අශෝක ගුණසේකර මහතා මේ පිළිබඳව පරීක්ෂණ පවත්වන ලෙස අපරාධ විමර්ශන කාර්යාංශයට නියෝග කළේය. පොලිස් නීති දිශානතියේ උපදෙස් මත අදාළ ඉන්ස්පෙක්ටර්වරයාගෙන් සහ සහකාර පොලිස් අධිකාරීවරයාගෙන් ප්රකාශ සටහන් කරගන්නා ලදී. ජ්යෙෂ්ඨ පොලිස් අධිකාරීවරයාගේ දැඩි කටයුත්ත වූයේ අදාළ නිලධාරියාගේ සුභසාධනය පමණක් නොවේ; මෙවැනි සිදුවීමක් පූර්වාදර්ශයක් කරගනිමින් අනෙකුත් රථවාහන නිලධාරීන්ද මෙසේ කටයුතු කරනු ඇතැයි යන බියයි.
එම බිය සහ ප්රතික්රියාව තේරුම් ගත හැකිය. විනයගරුක බලකායකට රාජකාරිය අතහැර යාම සාමාන්ය වෘත්තීය සමිති ක්රියාමාර්ගයක් ලෙස සැලකිය නොහැක. ස්ථානාධිපතිවරයෙකු යනු යතුරු, ගොනු, නඩු භාණ්ඩ, උසාවි වාර සහ දෛනිකව පාරට බසින නිලධාරීන් පාලනය කරන ප්රධානියාය. මානසික ඇදවැටීමක් ලෙස පෙනුනද, රාජකාරිය පැහැර හැරීම බරපතල වරදකි. නමුත් මෙම පරීක්ෂණය අදාළ නිලධාරියාට සහ තොරතුරු පොතේ සටහනට පමණක් සීමා වුවහොත්, පොලිස් සේවය විසින් ප්රතිකාර කරනු ලබන්නේ රෝගයට නොව රෝග ලක්ෂණයට පමණි. මෙම සිදුවීම වැදගත් වන්නේ එක් පොලිස් පරීක්ෂකවරයෙකුට සිය ඉවසීම අහිමි වූ නිසාම නොවේ. නව පොලිස් සේවයක් ගොඩනඟන බවට රාජ්යය විසින් මහජන මුදල් සහ ජනාධිපතිවරයාගේ කාලය වැය කරමින් ප්රකාශ කර සතියක් යන්නට මත්තෙන් මෙම ඉවසීම බිඳ වැටීම නිසාය.
උත්සවශ්රීයට පිටුපසින් ඇති සැබෑ සංඛ්යා ලේඛන
ශ්රී ලංකා පොලිසිය යනු විනාශ වී යන පැරණි ව්යුහයක් නොවේ. එය ප්රාදේශීය කොට්ඨාස 47 ක් සහ කාර්යසාධන කොට්ඨාස 78 ක් පුරා පොලිස් ස්ථාන 609 ක් පවත්වාගෙන යයි. පසුගිය වසර දෙක තුළ එය මෑත ඉතිහාසයේ විශාලතම මත්ද්රව්ය වැටලීම් සිදුකර ඇත — හෙරොයින් ටොන් 5 කට වැඩි ප්රමාණයක්, අයිස් (ICE) ටොන් 10 කට ආසන්න ප්රමාණයක්, කේරල ගංජා ටොන් ගණනාවක් සහ පෙති මිලියන 16 කට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇති අතර, විදේශයන්හි සැඟවී සිටි සන්නද්ධ අපරාධකරුවන් මෙරටට ගෙන ඒමටද සමත් විය. එම ප්රගතිය සැබෑ එකකි.
නමුත් එම ආයතනයම කිසිදු ආචාර පෙළපාලියකට සැඟවිය නොහැකි විශාල පරතරයකින් (Deficit) ක්රියාත්මක වේ. පොලිස් මූලස්ථානය පිළිගෙන ඇති පරිදි නිලධාරීන් 30,000 කට වැඩි පුරප්පාඩු සංඛ්යාවක් පවතී — ඇතැම් නිල ගණනය කිරීම්වලට අනුව එය 32,000 ට ආසන්නය. 2020 සිට මේ දක්වා නිලධාරීන් 4,300 කට වැඩි පිරිසක් සේවයෙන් ඉවත් වී ඇත. 2025 වසරේදී මෙම ඉවත්වීම් උපරිමයට පැමිණි අතර 2026 පළමු භාගයේදීද එය එලෙසම පැවතිණි. ඉදිරි වසර දෙක තුළ තවත් දහස් ගණනක් විශ්රාම ගැනීමට නියමිතය. තරුණයින් විදේශගත වීමට උත්සාහ කිරීම සහ දැනට සේවයේ නියුතු නිලධාරීන් වැඩි වැටුපක් සහ අඩු අවමානයක් සහිත රැකියා සඳහා කලින්ම ඉවත් වීම නිසා නව බඳවා ගැනීම් සඳහා වන ඉල්ලුම්පත්ර අඩුවී ඇත. 10,000 ක් බඳවා ගැනීමට අනුමැතිය ලැබීම සුළුපටු නැතත්, එය සම්පූර්ණ විසඳුමක් නොවේ. වසරකට 2000 ක් පමණ අහිමි වන, 30,000 ක හිඟයකින් පටන් ගන්නා බලකායක් එක බඳවා ගැනීමේ කණ්ඩායමකින් යථා තත්ත්වයට පත්කළ නොහැක. විශේෂයෙන්ම පුහුණුව, නිල නිවාස සහ අධීක්ෂණ පද්ධතියට මෙම නවකයින් දරාගත නොහැකි නම් ඔවුන්ද පද්ධතිය තුළම බිඳ වැටෙනු ඇත.
නිලධාරීන් පැය 12 සිට 18 දක්වා දීර්ඝ සේවා මුරවල යෙදෙන බවට ජනාධිපතිවරයා කළ ප්රකාශය සම්පූර්ණයෙන්ම නිවැරදිය. කොළඹ තලාවාසී රථවාහන OIC වරුන් ජීවත් වන්නේ මෙකී දරුණු පීඩනය තුළය. දෙහිවල පිහිටා ඇත්තේ දිවයිනේ වැඩිම රථවාහන තදබදයක් සහිත මාර්ගයකය. පාසල් වේලාවන්, ආදාහන පෙරහැරවල්, දේශපාලන ප්රභූ ගමන්, රාත්රී බේබදු රිය පැදවීම් සහ මාර්ග සලකුණු ගණනකට නොගන්නා රියදුරන් පාලනය කිරීමට ඔවුන්ට සිදුවේ. රියානතුරු ගොනු එකතු වේ. උසාවි නඩු ලැයිස්තු දිගු වේ. සිදුවන සෑම මාරාන්තික රිය අනතුරක් සඳහාම මහේස්ත්රාත් අධිකරණය, අධිකරණ වෛද්ය නිලධාරියා (JMO), රක්ෂණ සමාගම් සහ ශෝකයට පත් පවුල්වල සාමාජිකයන් හමුවට යාමට සිදුවේ. එකම නිලධාරියා ඉන්පසු ප්රභූ ආරක්ෂාව, උත්සව, ගංවතුර සහන සේවා, මැතිවරණ සහ රථවාහන නීතියට කිසිදු සම්බන්ධයක් නැති, පොලිසිය “සෑම දේටම යොදාගන්නා කුලී බලකායක්” ලෙස භාවිත කිරීමේ රාජ්යයේ පුරුද්දට අදාළ අනෙකුත් රාජකාරි සඳහා ඇද දමනු ලැබේ.
ගාලු පාරේදී කෝපය පාලනය කරගත නොහැකි වූ නිලධාරියෙකුගේ එක් වීඩියෝවක් පැයක් ඇතුළත ලැව්ගින්නක් සේ පැතිර යයි. නමුත් වසරක් පුරා ඔහු නිහඬව කළ කැපවීම මහජනයාට නොපෙනේ. ජනතාව දකින්නේ නිලධාරියාගේ කෝපය පමණි; ඒ පිටුපස ඇති 16 වැනි පැයේ මහන්සිය ඔවුන් දකින්නේ නැත.
නිල ඇඳුමට ආරක්ෂා කළ නොහැකි නිවස
සේවා පීඩනය යනු කතාවේ නිල අර්ධය පමණි. නොකියවුණු අනෙක් අර්ධය වන්නේ නිලධාරියාගේ පවුල සහ නිවසයි. පොලිස් කොස්තාපල්වරයෙකුගේ හෝ පරීක්ෂකවරයෙකුගේ වැටුපට පවතින ජීවන වියදම දරාගැනීමට නොහැකිය. නිල නිවාස හිඟය, පවතින ඒවායේ අසතුටුදායක තත්ත්වය සහ ඒවා සේවා ස්ථානයට බොහෝ ඈතින් පිහිටීම බරපතල ගැටලුවකි. හදිසි ස්ථාන මාරුවක් යනු දරුවන්ගේ අධ්යාපනය පෞද්ගලික අර්බුදයක් බවට පත්වීමයි. වෛද්ය ගාස්තු, උපකාරක පන්ති අර්බුද සහ අසල්වාසීන්ට වඩා ආර්ථිකමය වශයෙන් පස්සෙන් සිටීමේ කුඩා අවමානයන් දිනපතා එකතු වේ. රැකියාවේ සුරක්ෂිතභාවය යනු දිනෙක පොලිස් සේවයේ තිබූ ලොකුම අශ්වාසයයි. නමුත් විදේශ රැකියා අවස්ථා මඟපාදන විට සහ සමහර විට දේශපාලනමය හෝ වෙනත් හේතූන් මත එක සතියකින් වෘත්තිය ජීවිතය අවසන් කළ හැකි විනය ගොනුවක් හමුවේ එම සුරක්ෂිතභාවයද දැන් ක්ෂය වී ගොස් ඇත.
ගුරුවරුන්, හෙදියන් සහ සෙබළුන්ද තමන්ගේම බර උසුලති; දුක්ගැහැට පිළිබඳ ඒකාධිකාරයක් පොලිසියට පමණක් නැත. නමුත් මෙහි ඇති විශේෂත්වය නම් රාජ්යය තවමත් ජප කරන, නමුත් ඉටු නොකරන “ගිවිසුමයි” (Compact). අතීතයේදී මෙම ගිවිසුම සරල වූ අතර එය S.S.S. ලෙස උගන්වන ලදී: State (රාජ්යයට), Service (සේවයට) සහ Superior (ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියාට) දක්වන ලක්ෂණයයි. එම උපදෙස කිසි විටෙකත් එක පැත්තකට පමණක් ගමන් කළ එකක් නොවේ. යටත් නිලධාරීන් නාස්තිකාර ලෙස නොසලකන ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියෙකුත්, තම සාමාජිකයින් වැළැක්විය හැකි දුක්වලින් ආරක්ෂා කරන සේවයකුත්, පොලිස් නිලධාරියා පළමු ප්රතිචාර දක්වන්නා මෙන්ම අනෙකුත් ආයතනවල සෑම අසාර්ථකත්වයකම අවසාන ගැලවුම්කරුවා ලෙස නොසලකන රාජ්යයකුත් එහිදී පූර්ව නිගමනය කෙරිණි.
සේවා කාලසටහන (Roster) කුණු වීමට හැරපියූ විට, නිල නිවාස සහ දරුවන්ගේ අධ්යාපනය පෞද්ගලික අපහසුතාවයක් ලෙස සැලකූ විට, සහ අර්බුදයකදී නිලධාරියෙකු ගැන කියවෙන පළමු වචනය “පූර්වාදර්ශය” වූ විට, එකී ගිවිසුම මුළුමනින්ම බිඳ වැටී අවසන්ය. ආචාර පෙළපාලිවලට එය නැවත එකතු කළ නොහැක.
ඉහළ සිට පහළට ඇති විශ්වාසය බිඳ වැටෙමින් පවතී. සංවත්සරයකදී ප්රකාශයට පත් කරන සුභසාධනයන් මාස ගණනාවකට පසු චක්රලේඛයක් ලෙස පමණක් පැමිණෙන විට සහ වසර ගණනාවක් තිස්සේ ඇණහිට තිබූ උසස්වීම් සංවත්සර පෙළපාලියකදී එකවර ලබා දෙන විට, පද්ධතිය තමන් පිටුපස නොසිටින බව කනිෂ්ඨ නිලධාරීහු තේරුම් ගනිති. දේශපාලනඥයා, වීඩියෝව හෝ ණයහිමියා පැමිණෙන විට ආයතනය තමන් වෙනුවෙන් පෙනී නොසිටින බව දන්නා පිරිසකට නීතියට හෝ සේවයට ඇති ගෞරවය බලයෙන් කැවීම කළ නොහැක්කකි.
විනය යනු යථාර්ථය ප්රතික්ෂේප කිරීම නොවේ
දෙහිවල OIC පිළිබඳ පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීම සාධාරණය. තොරතුරු පොත යනු නිල වාර්තාවකි; රාජකාරිය අතහැර යාමට ප්රතිවිපාක ඇත; අනෙකුත් නිලධාරීන් ඊළඟට සිදුවන්නේ කුමක්දැයි බලා සිටිති. අදාළ ඉන්ස්පෙක්ටර්වරයා සැබෑ මානසික/ශාරීරික අර්බුදයක සිටියේ නම්, වෘත්තීයමය ප්රතිචාරය විය යුත්තේ වෛද්ය සහ පරිපාලනමය සහයෝගය ලබාදීම මිස, රථවාහන අංශය බිය ගැන්වීම සඳහා කරන නාට්යමය චෝදනා නගා සිටුවීම නොවේ. එම මානසික පීඩනය සමඟ යම් වරදක් සිදුවී ඇත්නම්, එම පීඩනය යටපත් කිරීමට උත්සාහ නොකර අදාළ වරදට පමණක් නීතිමය පියවර ගන්න. මෙම සිදුවීම එක් පුද්ගලයෙකුගේ චරිතයේ අසාර්ථකත්වයක් ලෙස සලකා අවසන් කිරීම ඉතාම නරක ප්රතිඵලය වනු ඇත. පුද්ගල චරිතය අදාළ නැතැයි කිව නොහැක, නමුත් එය සේවක හිඟයට විසඳුමක් නොවේ.
අධික වෙහෙස ගණනකට නොගෙන සිටීමේ ප්රතිඵල ශ්රී ලංකා පොලිසිය දැනටමත් අත්විඳ ඇත: දීර්ඝ සේවා මුර දෙකකට පසු සිදුවන සියදිවි නසාගැනීම්, තෙහෙට්ටුවෙන් ආරම්භ වන මහජන ගැටුම්, මාධ්යවලට නොයන නිහඬ සේවය අතහැර යාම් මෙයට උදාහරණ වේ. මෙරට පොලිසියේ මානසික ඇදවැටීම් (Burnout) පිළිබඳ අධ්යයනයන් අලුත් දෙයක් නොවේ. අධික වැඩ ප්රමාණය, ප්රමාණවත් විවේකයක් නොමැතිකම සහ ඉහළින් ලැබෙන සහයෝගය මදි වීම ඒ සඳහා හේතු වන බව ඒවායේ දැක්වේ. පර්යේෂණ හා සංවර්ධන (R&D) අංශයට මෙය තේරුම් ගැනීමට වසර පහක උපදේශන අවශ්ය නොවේ. අවශ්ය වන්නේ මූලස්ථානයට මඟහැරිය නොහැකි භාෂාවෙන් එය ප්රකාශ කිරීමට ලැබෙන අවසරයයි.
ක්ෂණික, කෙටිකාලීන සහ දිගුකාලීන පියවර
ක්ෂණික පියවර යනු බාහිරින් අලංකාර නැති සැබෑ වැඩය. බස්නාහිර පළාතේ රථවාහන අංශවල සැබෑ සේවා කාලය (Hours) ගණනය කර එයට උපරිම සීමාවක් පනවන්න. නිවාඩු ලබාදීම වරප්රසාදයක් ලෙස සැලකීම නවත්වන්න. පොලිස් පරීක්ෂකවරයෙකුට නීති දිශානතියේ විනය නඩුවක් නොවී භාවිත කළ හැකි ක්රියාකාරී උපදේශන සේවාවක් (Counselling line) සෑම කොට්ඨාසයකම ස්ථාපිත කරන්න. දෙහිවල සහ එවැනි අනෙකුත් සංකීර්ණ මාර්ග සඳහා තාවකාලික අතිරේක සේවකයින් ලබාදීම, තවත් වීඩියෝවක් සමාජ මාධ්යවල ප්රචාරය වීමට වඩා පිරිවැය අඩු ක්රමයකි. “තොරතුරු පොතේ මානසික පීඩනය සටහන් කරන නිලධාරියෙකු ප්රථමයෙන් සුභසාධන නඩුවක් ලෙසත්, අවශ්ය නම් පමණක් පසුව විනය නඩුවක් ලෙසත් සලකනු ලැබේ” යන සරල රීතිය අභ්යන්තරව ප්රකාශයට පත් කරන්න.
කෙටිකාලීන පියවර වේදිකාවලට පමණක් සීමා නොවී දින දර්ශනයකට අනුව ඉටුකළ යුතුය. නව බඳවා ගන්නා 10,000 කණ්ඩායම් වශයෙන් ලබාගන්න. එවිට පුහුණුකරුවන්ට සහ බටහිර බැරැක්කවලට ඔවුන් දරාගත හැකිය. අවදානම් දීමනාව පාරේ සිටින කොස්තාපල්වරයාට ලැබීමට සලස්වන්න. ස්ථාන මාරුවලදී දරුවන්ගේ පාසල් වයස ගැන සැලකිලිමත් වන්න. නිල නිවාස යනු මෙහෙයුම් යටිතල පහසුකමක් ලෙස සලකන්න. එකම නිලධාරීන් පිරිසක් පාරේ රාජකාරි අතහැර මහේස්ත්රාත් අධිකරණවල ලැගුම් නොසිටින සේ අධිකරණ රාජකාරි ප්රතිසංවිධානය කරන්න. නව යෙදවුම් (Apps) සහ කැමරා භාවිත කළ යුත්තේ පැරණි ලේඛන මතුපිට තවත් වැඩ වැඩි කිරීමට නොව, කඩදාසි වැඩ අඩු කිරීමටය.
දිගුකාලීන පියවර යනු දේශපාලනික තීරණයන්ය. එම නිසාම ඒවා කල් දමනු ලැබේ. මත්ද්රව්ය, පාසල් ගේට්ටු, පන්සල් උත්සව, දේශපාලන ආරක්ෂාව, ආපදා සහන සහ රථවාහන ඇතුළු රාජ්යයේ සෑම වගකීමකම අවසාන බිලිබෝලා ලෙස පොලිසිය තබාගත නොහැක. එම කාර්යයන්ගෙන් කොටසක් වෙනත් නියෝජිතායතනවලට හෝ විධිමත් විවේක නීති සහිත වෙනම රථවාහන පොලිස් බලකායකට පැවරිය යුතුය. අල්ලසට යටවන නිල ඇඳුම් ගැන ජනාධිපතිවරයා කළ අනතුරු ඇඟවීම අවශ්ය එකකි. නමුත් අවංක නිලධාරියා කාමරයේ සිටින දුප්පත්ම මිනිසා වන තාක් කල් අඛණ්ඩතාව පිළිබඳ ව්යාපාර අසාර්ථක වේ.
මෙහිදී කිසිදු හැඟීම්බර භාවයක් අවශ්ය නැත. දූෂණය, රළු ලෙස හැසිරීම, දේශපාලන ගැති බව සහ ඉහළින් ඇමතුමක් එනතුරු ක්රියාත්මක නොවීම වැනි කරුණු නිසා මහජනතාව තුළ කෝපයක් පැවතීමට සාධාරණ හේතු ඇත. නමුත් ඒ සියල්ල එකම කතාවේ කොටස්ය. නිසි ලෙස සේවකයින් නොමැති, දුර්වල නිල නිවාස සහිත බලකායක් පහසුවෙන් මිලදී ගත හැකිය, බියගැන්විය හැකිය, සහ පහසුවෙන් කෝපයට පත් කළ හැකිය. සේවා කාලසටහන (Roster) වෙනස් නොකර පහළ නිලධාරීන්ට එතික්ස් (Ethics) ගැන පමණක් දේශනා කරන ප්රතිසංස්කරණය ප්රතිසංස්කරණයක් නොවේ. එය හුදෙක් කතාවක් පමණි.
මෙම සතිය සැබවින්ම කියා පෑවේ කුමක්ද?
160 වැනි සංවත්සරයට එහි අභිමානය හිමිය. යුද්ධයේදී, සුනාමියේදී, වසංගතයේදී සහ සාමාන්ය අපරාධ මර්දනයේදී මියගිය නිලධාරීන් අනුස්මරණය කිරීමට සහ ඔවුන්ට ගෞරව කිරීමට එම සේවයට අයිතියක් ඇත. නිල ඇඳුම්, දීමනා සහ ගොඩනැගිලි පිළිබඳ පොරොන්දු ඉටුවන්නේ නම් ඒවා හිස් ඒවා නොවේ. නමුත් නිල ඇඳුමකින් පැය 18 සේවා මුරයක් කෙටි වන්නේ නැත. ජංගම යෙදවුමකින් (App) ස්ථාන මාරු වූ නිලධාරියාගේ දරුවාට පාසලක් ලැබෙන්නේ නැත. මධ්යම රාත්රියේ ඊළඟ අනතුරු ගොනුව දිගහැරින ස්ථානාධිපතිවරයා ළඟ සමරු මුද්දරය රැඳෙන්නේද නැත.
දෙහිවල ඉන්ස්පෙක්ටර්වරයා පෞද්ගලිකව නිවැරදි හෝ වැරදි විය හැක. පරීක්ෂණය පවත්වන්නේ ඒ සඳහාය. නමුත් ඔහු පෙන්වා දුන් කරුණු විවාදයකින් තොරව සැබෑ ඒවාය: සේවක හිඟය, අඩුවන අයදුම්පත්, ප්රමාණවත් නොවන සුභසාධනය, දීර්ඝ සේවා කාලය, වැඩිවන අපරාධ සහ රථවාහන රාජකාරි, සහ දෛනිකව සමාජ මාධ්ය හමුවේ සිදුවන අවමානය. සංවත්සර ඡායාරූපවල පෙනෙනවාට වඩා ඉහළ සහ පහළ ස්තර අතර විශ්වාසය පළුදු වී ඇත.
පර්යේෂණ හා සංවර්ධන අංශයට (R&D) මෙම මාසයේ යම් කාර්යයක් කළ හැක්කේ නම්, ඔවුන් අදාළ තොරතුරු පොතේ සටහන විනය නඩුවක සාක්ෂියක් ලෙස නොව පර්යේෂණ මාතෘකාවක් ලෙස ගත යුතුය: බස්නාහිර පළාතේ රථවාහන OIC වරුන්ගේ සැබෑ සතිපතා සේවා කාලය, එම සේවා ලැයිස්තුවල පුරප්පාඩු ප්රතිශතය, කලින් විශ්රාම යාමට හෝ විදේශගත වීමට ඉල්ලුම් කරන සංඛ්යාව සහ සැබෑ මානසික උපදේශන ප්රවේශය පිළිබඳව පරීක්ෂණ කළ යුතුය. එහි පිළිතුරු අපහසු වනු ඇත. නමුත් තවත් චක්රලේඛයකට වඩා ඒවා ප්රයෝජනවත් වනු ඇත.
S.S.S. සංකල්පයට තවමත් අර්ථයක් ඇත. රාජ්යයට ඇති loyalty (ලදැදියාව) රැක ගැනීමට නම් තමන්ගේම ආරක්ෂකයින්ව බිලි නොගන්නා රාජ්යයක් තිබිය යුතුය. සේවයට ඇති ලැදියාව රැක ගැනීමට නම් උත්සව අතරතුර තමන්ටම සත්යය කියාගන්නා සේවයක් තිබිය යුතුය. ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරියාට ඇති ලැදියාව රැක ගැනීමට නම් පූර්වාදර්ශවලට පමණක් නොව, තම නිලධාරීන්ගේ දැඩි ක්ලමථයට සහ තෙහෙට්ටුවට බිය වන ජ්යෙෂ්ඨයින් සිටිය යුතුය.
දෙහිවලින් ගෙදර ගිය ඉන්ස්පෙක්ටර්වරයා මෙම පීඩනය අලුතෙන් නිර්මාණය කළේ නැත. ඔහු කළේ එය තොරතුරු පොතේ සටහන් කිරීම පමණි. ඊළඟ වසරේ පරීක්ෂණය වන්නේ, සැප්තැම්බර් 3 වැනිදා ආචාර වේදිකාවේ සිටි පිරිස එම වාක්යය “දෛනික නියෝගයක්” ලෙස කියවීමට සූදානම්ද යන්නයි.