(සෞදි අරාබි නීතිය යටතේ දේව අපහාස චෝදනා මත ශ්‍රී ලාංකික අනෝජන් සිවරාසාට නියම කරන ලද මරණ දඬුවම ජාතික හා ජාත්‍යන්තර විවාදයක් ඇති කළේය.
අඛණ්ඩ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික උත්සාහයන් හේතුවෙන් අනෝජන්ට එල්ල වූ මරණ දඬුවම ලිහිල් කරන ලදී.
මේ සම්බන්ධයෙන්, දේශීය හා විදේශීය සිවිල් සමාජ සංවිධාන, අන්තර් ආගමික සංවිධාන සහ දේශපාලන නායකයින්ගේ අඛණ්ඩ මුලපිරීම් ද මෙම ගැටලුවට සැලකිය යුතු දායකත්වයක් ලබා දී ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම ගැටලුවට අදාළ අඛණ්ඩ තොරතුරු අප පරීක්ෂා කළ විට, ශ්‍රී ලංකාවේ සෞදි අරාබි තානාපති අතිගරු අමීර් අජ්වාඩ් මහතා මෙම මහා ජයග්‍රහණය පිටුපස අඛණ්ඩ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික උත්සාහයන් දැරූ පාර්ශ්වයන්ගෙන් කෙනෙකු බව අපට සොයා ගැනීමට හැකි විය.
මෙම ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් විවිධ පාර්ශවයන් මාධ්‍ය හරහා ඔවුන්ගේ කාර්යයන් වාර්තා කර ඇතත්, තානාපති අමීර් අජ්වාඩ් මහතාගේ නිහඬ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික උත්සාහයන් මෙම ජයග්‍රහණය පිටුපස ඇති බව හෝ මාධ්‍ය තුළ පුළුල් ලෙස වාර්තා වී නොමැති බව බොහෝ දෙනෙක් නොදනිති. තානාපති අමීර් අජ්වාඩ් මහතාගේ සාමකාමී කටයුතු පිළිබඳ ලිපියක් අපි ඔබ සමඟ බෙදා ගන්නේ මෙම පසුබිම තුළ ය.)
මාස දෙකක අඛණ්ඩ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික මැදිහත්වීම සහ සම්බන්ධීකරණය කරන ලද නීතිමය ප්‍රයත්නයන්ගෙන් පසුව සන්ධිස්ථානගත අධිකරණමය වර්ධනයක් සිදුවී ඇත.
ජාතික අවධානය දිනාගත් සහ ශ්‍රී ලංකාව පුරා දැඩි කනස්සල්ලක් ඇති කළ නඩුවකදී, ශ්‍රී ලාංකික ජාතික සිවරාසා අනෝජන්ට පනවා තිබූ මරණ දඬුවම තහනම් කිරීමට සෞදි අරාබි රාජධානියේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ගත් තීරණය, ඔහුගේ පවුලේ අයට මෙන්ම භීතියෙන් යුතුව නඩු කටයුතු දෙස බලා සිටි බොහෝ ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට මහත් අස්වැසිල්ලක් ගෙන දුන්නේය.
මෙම සැලකිය යුතු වර්ධනය පිටුපස සිටියේ සෞදි අරාබියේ ශ්‍රී ලංකා තනාපති ඕ. එල්. අමීර් අජ්වාඩ් මහතාගේ අඛණ්ඩ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික මැදිහත්වීමයි. විදේශයකදී ශ්‍රී ලාංකික ජාතිකයෙකු ඉතා බරපතල නීතිමය අර්බුදයකට මුහුණ දෙන විට, නිහඬ, ඉවසීමෙන් යුක්ත සහ මැනවින් ගණනය කරන ලද රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකභාවයට ඉටු කළ හැකි කාර්යභාරය ඔහුගේ මෙම ප්‍රයත්නයෙන් මනාව පැහැදිලි වේ.
නඩුවේ බරපතලකම, අධිකරණ ක්‍රියාදාමයන්හි සංවේදීතාව සහ ශ්‍රී ලංකාව තුළ එය කෙරෙහි ඇති වූ දැඩි මහජන උනන්දුව සැලකිල්ලට ගැනීමේදී මෙම වර්ධනය විශේෂයෙන් වැදගත් වේ.
මාස දෙකකට ආසන්න කාලයක් රියාද්හි ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය නිල සන්නිවේදනය, කොන්සියුලර් මැදිහත්වීම්, සෞදි නීති වෘත්තිකයන් සමඟ සාකච්ඡා සහ අදාළ බලධාරීන් සමඟ සම්බන්ධීකරණය හරහා තිරසාර සම්බන්ධතාවයක් පවත්වා ගෙන ගියේය. සෞදි අරාබි රාජධානියේ නීති, අධිකරණ ආයතන සහ ස්වෛරීභාවයට සම්පූර්ණයෙන්ම ගරු කරමින් අනෝජන්ගේ තත්වයන්ට සුදුසු අවධානයක් ලැබෙන බව සහතික කිරීම මෙහි අරමුණ විය.
අභියාචනාධිකරණය මගින් පනවන ලද මරණ දඬුවම ඉවත් කිරීමට 2026 ඔක්තෝබර් 13 වන දින ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ගත් තීරණය මෙම නඩුවේ තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් සලකුණු කළේය. එමගින් අනෝජන්ගේ පවුලේ අයට සහ නොඉවසිල්ලෙන් යුතුව සිදුවීම් දෙස බලා සිටි බොහෝ ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට විශාල සහනයක් හිමි විය.
කෙසේ වෙතත්, මෙම තීරණයෙන් නීතිමය ක්‍රියාදාමය අවසන් වූයේ නැත. අල්-අහ්සා (Al-Ahsa) හි අපරාධ අධිකරණයේ වෙනත් විනිසුරු මඬුල්ලක් හමුවේ අලුතින් විභාග කිරීම සඳහා නඩුව නැවත යොමු කරන ලදී. එබැවින් අඛණ්ඩ නීතිමය නියෝජනය සහ අනෝජන්ගේ සුබසාධනය පිළිබඳ අවධානය තවදුරටත් අත්‍යවශ්‍ය වේ.
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීරණයේ වැදගත්කම වටහා ගත යුත්තේ, චෝදනාවල බරපතලකම සහ සෞදි නීතිය යටතේ අනෝජන් මුහුණ දුන් බරපතල ප්‍රතිවිපාක හමුවේය. සත්කාරක රටේ නීතිවලට සහ අධිකරණ ආයතනවලට ගෞරව කිරීම රාජ්‍යතාන්ත්‍රික මැදිහත්වීමේ මූලික පදනමයි. ඒ අතරම, විදේශයන්හි සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයින්ගේ නීත්‍යානුකූල යහපත සහ සුබසාධනය ආරක්ෂා කිරීම ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සේවයේ අත්‍යවශ්‍ය වගකීමකි.
තනාපති අමීර් අජ්වාඩ් මහතා සිය ප්‍රයත්නයන් ඉදිරියට ගෙන ගියේ මෙම සූක්ෂම සංවේදී පදනම තුළ සිටිමිනි.
තනාපතිවරයාගේ මැදිහත්වීම පෝරමීය ලිපි හුවමාරුවලට සහ නිල නියෝජනයන්ට පමණක් සීමා වූයේ නැත. සිය කොන්සල් වගකීම් කෙරෙහි වූ කැපවීම මනාව පෙන්නුම් කරමින්, ඔහු රියාද් සිට කිලෝමීටර් 400 කට වඩා දුරින් පිහිටි දම්මාම් මධ්‍යම බන්ධනාගාරය (Dammam Central Prison) වෙත ගොස් අනෝජන්ගේ සුබසාධනය සහ තත්ත්වය පිළිබඳව සෘජුවම විමසා බැලීය.
එම සංචාරයේදී තනාපතිවරයා අනෝජන් හමුවී, ඔහුගේ තත්ත්වය පිළිබඳ තොරතුරු ලබාගත් අතර අදාළ බන්ධනාගාර නිලධාරීන් සමඟ ද සාකච්ඡා කළේය. තවද, අවශ්‍ය අවස්ථාවලදී සෘජුවම සම්බන්ධ විය හැකි වන පරිදි ඔහු අනෝජන්ට සිය පෞද්ගලික ජංගම දුරකථන අංකය ද ලබා දුන්නේය.
මව්බිමෙන් ඈතකදී අවිනිශ්චිත නීතිමය ක්‍රියාදාමයකට මුහුණ දෙන රඳවා තබා ගත් පුරවැසියෙකුට, මෙවැනි පෞද්ගලික මැදිහත්වීමක් විශාල වටිනාකමක් ගෙන දෙයි. කොන්සල් ආරක්ෂාව යනු රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සටහන් සහ නිල හමුවීම්වලට පමණක් සීමා නොවී, සෘජු සම්බන්ධතා පැවැත්වීම, පුද්ගල සුබසාධනය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම සහ අදාළ බලධාරීන් සමඟ අඛණ්ඩව කටයුතු කිරීම දක්වා විහිදෙන බව මෙයින් පැහැදිලි වේ.
එමෙන්ම මෙම සංචාරය මගින් රඳවා සිටින පුරවැසියා සමඟ සබඳතා පවත්වා ගැනීමට සහ ඔහුගේ යහපැවැත්මට බලපාන වර්ධනයන් පිළිබඳව අවධානයෙන් සිටීමට තානාපති කාර්යාලයට ඇති වගකීම ද පිළිඹිඹු විය.
තනාපතිවරයාට නීතිය පිළිබඳ ඇති වෘත්තීය පසුබිම සහ අරාබි භාෂා ප්‍රවීණතාවය මෙම නඩුවේදී අතිරේක ශක්තියක් විය. එම කුසලතා මගින් නිසි ලෙස සන්නිවේදනය කිරීමටත්, අදාළ සංවේදීතාවයන් තේරුම් ගැනීමටත්, අදාළ පාර්ශ්වයන් සමඟ සාර්ථකව කටයුතු කිරීමටත් ඔහුට හැකියාව ලැබිණි.
අනෝජන් සිවරාසා නඩුව මගින්, විදේශයන්හි සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයින්ගේ යහපත ආරක්ෂා කිරීමේදී සක්‍රීය රාජ්‍යතාන්ත්‍රික නියෝජනයක ඇති වැදගත්කම නැවත වරක් ඉස්මතු කර පෙන්වා දී ඇත.
රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකභාවය බොහෝ විට කැපී පෙනෙන්නේ ප්‍රසිද්ධ ගිවිසුම්, ඉහළ මට්ටමේ සංචාර හෝ ප්‍රධාන ආර්ථික පියවරයන් හරහාය. එහෙත් එහි වඩාත්ම වැදගත් කාර්යභාරයක් ඉටු වන්නේ මහජන අවධානයෙන් බැහැරව, නොකඩවා කෙරෙන සන්නිවේදනය, ප්‍රවේශමෙන් කළමනාකරණය කළ මැදිහත්වීම් සහ සංවේදී ගැටලු විසඳීම සඳහා දරන අඛණ්ඩ ප්‍රයත්නයන් මගිනි.
ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ මෙම තීරණය නිසා සති ගණනාවක අවිනිශ්චිතතාවයකින් පසුව අනෝජන්ගේ පවුලේ අයට සහ කනස්සල්ලෙන් පසුවූ බොහෝ ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට සහනයේ හුස්මක් හෙළීමට අවස්ථාව ලැබී ඇත. අදාළ නීතිමය රාමුව තුළ නීත්‍යානුකූල හිමිකම් සහ සුබසාධනය සඳහා ප්‍රමුඛතාවය ලබා දෙන අතරම, අධිකරණ ක්‍රියාදාමයන්ට බාධාවකින් තොරව සිදුවීමට ඉඩ හැරීමේ වැදගත්කම ද මෙම වර්ධනය මගින් අවධාරණය කෙරේ.
නිහඬ රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකභාවයේ සාර්ථකත්වය මනිනු ලබන්නේ ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශ හෝ පෞද්ගලික පැසසුම් මගින් නොවේ. එය පිළිඹිඹු වන්නේ පුරවැසියෙකුගේ අර්බුදයට ලබා දෙන බරපතල අවධානය, ආයතන එකිනෙක සමඟ කටයුතු කරන වෘත්තීයමයභාවය සහ අදාළ නීතිමය රාමුව තුළ සාධාරණ ලෙස සලකා බැලීමට නිර්මාණය වන අවස්ථාවන් මගිනි.
නඩුව තවමත් අවසන් වී නොමැති වුවද, මරණ දඬුවම අහෝසි කිරීම ශ්‍රී ලංකාවට දැඩි ලෙස බලපෑ මෙම සංවේදී කාරණයේ ලැබූ සැලකිය යුතු ප්‍රගතියකි. මුළු රටම භීතියෙන් බලා සිටි මොහොතක, මෙම වර්ධනය බලාපොරොත්තු නැවත දල්වා ඇති අතර සංවේදී කොන්සල් කටයුතුවලදී ඉවසීම, කැපවීම සහ වෘත්තීයමය මැදිහත්වීමේ ඇති වැදගත්කම තහවුරු කර ඇත.
යම් රටක වැදගත්ම රාජ්‍යතාන්ත්‍රික කාර්යභාරයන් ඉටු වන්නේ නිහඬව, දැඩි අභිප්‍රායකින්, විචක්ෂණශීලීව සහ සිය පුරවැසියන්ගේ සුබසාධනය වෙනුවෙන් වන නොසැලෙන කැපවීමෙන් බවට මෙය හොඳම නිදසුනකි.
සෞදි අරාබියේ ශ්‍රී ලාංකිකයෙකු සම්බන්ධ වූ සංවේදී ගැටලුවකට රියාද්හි ශ්‍රී ලංකා තානාපති කාර්යාලයට මැදිහත් වීමට සිදු වූ එකම අවස්ථාව අනෝජන්ගේ නඩුව පමණක් නොවේ.
මීට පෙර, 2026 මැයි මාසයේදී, හජ් වන්දනා සමයේදී, සමස්ත ලංකා ජමියතුල් උලමා සභාවේ ප්‍රධාන ලේකම් මවුලවි නූරාමිත් මහතා සෞදි රාජධානිය තුළ නීතිමය පරීක්ෂණයකට මුහුණ දුන් බව වාර්තා විය. එහිදී තනාපති අමීර් අජ්වාඩ් මහතා කළ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික මැදිහත්වීම එම කටයුතු සුමටව විසඳා ගැනීමටත්, ඔහු නැවත මව්බිමට පැමිණීමටත් මග පෑදීය.
මෙම සිදුවීම් දෙකෙහි තත්ත්වයන් එකිනෙකට වෙනස් වුවද, විදේශයකදී ශ්‍රී ලාංකිකයෙකු අපහසුතාවයට පත් වූ විට මැනවින් සංවිධානය වූ වෘත්තීය රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ප්‍රතිචාරයක ඇති වැදගත්කම මේ දෙකෙන්ම මනාව පැහැදිලි වේ.
මෙහි ඇති පොදු ලක්ෂණය වන්නේ, සත්කාරක රටේ බලධාරීන් සමඟ ගොඩනගා ගන්නා යහපත් සබඳතාවයත්, නීතිමය රාමුව තුළ හිඳිමින් ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ සුබසාධනය වෙනුවෙන් තානාපති මෙහෙයුමකින් ඉටුවිය යුතු වගකීමත් ය.
අවසාන වශයෙන්, නිහඬ රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකභාවය යනු ප්‍රශංසා සෙවීම නොවේ. එය මව්බිමෙන් ඈතකදී සිය පුරවැසියෙකු අවිනිශ්චිතතාවයකට මුහුණ දෙන විට, රට සහ ජනතාව වෙනුවෙන් ඉටු කළ යුතු උතුම් වගකීම ඉටු කිරීමයි.
තානාපති සේවයට ඉතා හොඳ ආදර්ශයක් ලබා දෙන ඕ. එල්. අමීර් අජ්වාද් මහතාට රටවෙනුවෙන් දිගු කළක් සේවය කිරීමට ශක්තිය ධෛර්ය ලැබේවා!
Newsnow කාර්ය මණ්ඩලය