හිටපු අමාත්‍ය මොහොමඩ් අලි සබ්‍රි විසින් ලියන ලද ලිපියකි.
“ඇමෙරිකාවේ අතුරු මැතිවරණ, විශේෂයෙන්ම මිචිගන් ප්‍රාන්ත සෙනෙට් සභා මැතිවරණය, මම ඉතා දැඩි උනන්දුවකින් යුතුව නිරීක්ෂණය කරමින් සිටිමි.
මගේ නිරීක්ෂණයට අනුව, මෙය හුදෙක් තවත් එක් මැතිවරණ තරගයක් පමණක් නොවේ. නිදහස, සමානාත්මතාවය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය තම මූලික පදනම ලෙස සලකන ඇමෙරිකාව, එම වටිනාකම් ප්‍රායෝගිකව කොපමණ දුරට ගරු කරන්නේද යන්න ගැන නැවත සිතා බලන්නට පොළඹවන වැදගත් මොහොතකි.
මෙම මැතිවරණයේදී මගේ විශේෂ අවධානය දිනාගත් තැනැත්තා වන්නේ වෛද්‍ය අබ්දුල් එල්-සයීඩ් (Dr. Abdul El-Sayed) මහතාය.
ඔහු ඊජිප්තුවෙන් සංක්‍රමණය වූ දෙමාපියන්ට දාව ඇමෙරිකාවේ උපත ලැබූ මුස්ලිම් ජාතිකයෙකි. කොලොම්බියා විශ්වවිද්‍යාලයෙන් වෛද්‍ය උපාධියත්, ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයෙන් ආචාර්ය උපාධියත් ලබා ඇති ඔහු, මහජන සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ සහ ජනතා සේවයේ විශිෂ්ට ලෙස කටයුතු කර ඇත.
ගැඹුරු දැනුම, පැහැදිලි චින්තනය, විශිෂ්ට කථිකත්වය සහ ජනතා සුභසිද්ධිය කෙරෙහි ඇති කැපවීම ඇතුළු හොඳ නායකයෙකුගෙන් අප බලාපොරොත්තු වන බොහෝ සුදුසුකම්වලින් හෙබි තරුණයෙකි.
නමුත් ඔහුගේ දේශපාලන ගමන සුමට එකක් වූයේ නැත.
ඔහු තම මුස්ලිම් අනන්‍යතාවය කිසිවිටෙකත් සඟවා නැත. දේශපාලන වාසි උදෙසා තම ප්‍රතිපත්ති පාවා දීමටද ඔහු සූදානම් නැත. විශේෂයෙන්ම ගාසා හි සිදුවන විනාශය සහ පලස්තීන ජනතාවට එරෙහිව සිදුවන බවට ඔහු විශ්වාස කරන ජන සංහාරය ඔහු එළිපිටම හෙළා දකී.
ඔහුගේ මෙම ස්ථාවරයන් බලවත් දේශපාලන පාර්ශ්වවල සහ ඊශ්‍රායල හිතවාදී සංවිධානවල දැඩි විරෝධයට ලක්ව ඇත. ඔහුට එරෙහි ප්‍රචාරණ කටයුතු සඳහා විශාල මුදලක් ද වියපැහැදම් කර ඇත.
දේශපාලනයේදී මතභේද පැවතීම සාමාන්‍ය දෙයකි. එල්-සයීඩ්ගේ ප්‍රතිපත්ති, විශේෂයෙන්ම විදේශ ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ ඔහුගේ ස්ථාවරයන් යමෙකු පිළිනොගන්නවා විය හැක. ඒවා විවේචනය කිරීමට සහ ඔහුට එරෙහිව ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමට ඕනෑම අයෙකුට පූර්ණ අයිතිය ඇත.
නමුත් ප්‍රතිපත්තිමය විරෝධය සහ ආගමික පදනම මත කෙරෙන පක්ෂපාතීත්වය/වෙනස්කොට සැලකීම අතර පැහැදිලි වෙනසක් ඇත.
යමෙකුගේ ආගම, ජාතිය හෝ සම්භවය ඔහුට එරෙහි ආයුධයක් ලෙස භාවිතා වන විට, ප්‍රශ්න කෙරෙන්නේ ඔහුගේ සුදුසුකම නොව, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය පිළිබඳ ඇති විශ්වාසයයි.
මෙම සියලු බාධක මධ්‍යයේ වුවද මිචිගන්හි ගොඩනැගෙමින් පවතින ජනතා සහයෝගය මා තුළ බලාපොරොත්තුවක් ඇති කරයි.
ක්‍රිස්තියානි, මුස්ලිම්, යූද ආදී විවිධ ප්‍රජාවන්ට අයත් ඇමෙරිකානුවෝ ඔහු වටා ඒකරාශී වෙති. සාමාන්‍ය ජනතාවගෙන් ඔහුගේ මැතිවරණ ව්‍යාපාරයට ලැබෙන මුල්‍යමය ආධාරද සැලකිය යුතු මට්ටමක පවතී.
ධන බලය සහ දේශපාලන බලපෑම් අභිබවා තම හෘද සාක්ෂියට එකඟව තීරණ ගැනීමට කැමති ජනතාවක් තවමත් සිටින බවට මෙය හොඳ සලකුණකි.
එල්-සයීඩ්ගේ ඇතැම් කතා මම අසා ඇත්තෙමි. සංකීර්ණ දේශපාලන හා සමාජීය ගැටලු පවා සාමාන්‍ය ජනතාවට තේරුම් ගත හැකි පරිදි පැහැදිලි කිරීමට විශිෂ්ට හැකියාවක් ඔහු සතුය. తాను විශ්වාස කරන දේ වෙනුවෙන් ඔහු බියක් නැතිව පෙනී සිටියි.
ඇමෙරිකාවට අවශ්‍ය නව පරපුරේ නායකයෙකුට හිමි හැකියාවන් මම ඔහු තුළ දකිමි.
ඔහු ජයග්‍රහණය කරයිද නැද්ද යන්න මම නොදනිමි. නමුත් ඔහුගේ ජයග්‍රහණය තනි පුද්ගලයෙකුගේ දේශපාලන සාර්ථකත්වයකට පමණක් සීමා නොවනු ඇත.
අබ්දුල් එල්-සයීඩ් ජයග්‍රහණය කළහොත්, ඔහු ඇමෙරිකානු සෙනෙට් සභාවට තේරී පත්වන පළමු මුස්ලිම් ජාතිකයා ලෙස ඉතිහාසයට එක්වනු ඇත.
එය ඇමෙරිකාවේ වෙසෙන සුළුතර ප්‍රජාවන්ට සහ සංක්‍රමණික පවුල්වල තරුණ තරුණියන්ට ඉතා වැදගත් පණිවිඩයක් ලබා දෙනු ඇත.
“ඔබේ අනන්‍යතාවය සැඟවීමට අවශ්‍ය නැත. ඔබේ විශ්වාසයන් අතහැරීමට අවශ්‍ය නැත. ඔබේ සම්භවය ගැන ලැජ්ජා වීමට අවශ්‍ය නැත. දක්ෂතාවය, කැපවීම සහ ජනතා විශ්වාසය තිබේ නම්, ඔබේ රටේ ඉහළම තනතුරුවලට පවා ළඟා විය හැක.”
ඇමෙරිකානු සිහිනයේ (American Dream) පදනම මෙය නොවේද?
ලෝකයේ බොහෝ ප්‍රදේශවල ආගම සහ ජාතිය දේශපාලන වාසි සඳහා යොදාගන්නා වර්තමාන වටපිටාව තුළ, ඇමෙරිකාවට හොඳ පූර්වාදර්ශයක් සැපයීමට අවස්ථාවක් ලැබී තිබේ.
ඇමෙරිකාවේ සැබෑ අභිමානය රැඳී තිබෙන්නේ එහි ආර්ථික ශක්තිය හෝ සේනාංකවල බලය මත පමණක් නොවේ. විවිධ පසුබිම් සහිත ජනතාවට සමාන අයිතිවාසිකම් සහ ගෞරවය සහිතව ජීවත් වීමටත්, තම දක්ෂතාවයට අනුව ඉදිරියට යාමටත් අවස්ථාව ලබා දීම තුළය.
රටක ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සැබෑ තත්ත්වය දැන ගැනීමට, එරට බහුතර ජනතාව භුක්ති විඳින අයිතිවාසිකම් දෙස පමණක් බලා ප්‍රමාණවත් නොවේ. සුළුතර ප්‍රජාවකට අයත් අයෙකු නායකත්වයට ඉදිරිපත් වන විට, එම සමාජය ඔහුට ලබා දෙන ස්ථානයද දෙසද බැලිය යුතුය.
අබ්දුල් එල්-සයීඩ් ජයග්‍රහණය කිරීමට හෝ පරාජයට පත්වීමට හැක. මැතිවරණයකදී ජය හා පරාජය සාමාන්‍ය දෙයකි.
නමුත් යමෙකුගේ ආගම හෝ සම්භවය ඔහුගේ දක්ෂතාවයට හා සුදුසුකමට වඩා වැදගත් කොට සලකන්නේ නම්, එය ඇමෙරිකානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය විසින්ම තමන්ගෙන්ම අසාගත යුතු බරපතල ප්‍රශ්නයක් මතු කරනු ඇත.
මිචිගන්හිදී තීරණය වන්නේ හුදෙක් සෙනෙට් අාසනයක් පමණක් නොවේ.
ඇමෙරිකාව ආඩම්බරයෙන් කතා කරන සමානාත්මතාවය සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය යනු හිස් සංකල්ප පමණක්ද, නැතහොත් සෑම පුරවැසියෙකුගේම ජීවිතයේ ඇති අර්ථවත් සත්‍යයක්ද යන්නයි.