පසුගිය ඔක්තෝබර් 17 වනදා මුළු දිවයින පුරාම සිදුවූ හදිසි විදුලි බල බිඳවැටීමට මූලික හේතුව නොරොච්චෝලේ ලක්විජය බලාගාරයේ පළමු ජනන යන්ත්‍රයෙන් මෙගාවොට් 187ක ධාරිතාවක් හදිසියේම පද්ධතියෙන් ගිලිහී යාම බව ජාතික පද්ධති මෙහෙයුම්කරු (NSO) විසින් ශ්‍රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව (PUCSL) වෙත ඉදිරිපත් කළ පූර්ව විමර්ශන වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
එදින පෙ Dist 11.43 ට පමණ තත්පර 450ක් (මිලි තත්පර 450ක්) ඇතුළත මෙම ජනන යන්ත්‍රය පද්ධතියෙන් වෙන් වී ඇති අතර, එමඟින් පද්ධති සංඛ්‍යාතය (System Frequency) හර්ට්ස් 48.75 දක්වා පහත වැටී ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස තත්පර 4.1ක් වැනි කෙටි කාලයක් ඇතුළත මුළු ජාතික විදුලිබල පද්ධතියම සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳවැටුණු බව එම වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
පද්ධතිය ස්ථාවර කිරීම සඳහා අවම සංඛ්‍යාත භාර වැටීමේ (UFLS) යාන්ත්‍රණයේ සියලුම අදියර පහම ක්‍රියාත්මක වුවද, විදුලි බිඳවැටීම වැළැක්වීමට ආරක්ෂණ පියවර අසමත් වී ඇත. මේ හේතුවෙන් බිඳවැටීමට මොහොතකට පෙර නිපදවමින් තිබූ මෙගාවොට් 1,135 ක මුළු ධාරිතාවෙන් මෙගාවොට් 449.2 ක් (39.6% ක්) පද්ධතියෙන් විසන්ධි වී තිබේ.
මීට අමතරව, වික්ටෝරියා, කොත්මලේ, රන්දෙනිගල, සමනලවැව සහ ලක්ෂපාන ඇතුළු ජලවිදුලි බලාගාර කිහිපයක ජනන යන්ත්‍රද ස්වයංක්‍රීය ආරක්ෂණ පද්ධති ක්‍රියාත්මක වීම හේතුවෙන් වික්‍රියා වී (Shut down) ඇත.
සිද්ධියෙන් පසුව ක්‍රියාත්මක වූ ජාතික පද්ධති මෙහෙයුම්කරු (NSO) වහාම පද්ධතිය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමේ කටයුතු ආරම්භ කළ අතර, මහවැලි, ලක්ෂපාන, සමනලවැව/දකුණ සහ කොළඹ යන ප්‍රධාන පද්ධති හතර ඔස්සේ ජලවිදුලි බලාගාර සහ කැලණිතිස්ස බලාගාරය භාවිත කරමින් විදුලි සැපයුම නැවත ලබාදීමට පියවර ගත්තේය.
පස්වරු 4.58 වන විට සියලුම ප්‍රධාන අනුස්ථාන (Substations) යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට හැකිවූ අතර, මුළු ජාතික ප්‍රේෂණ පද්ධතියම යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට පැය 5යි මිනිත්තු 15ක කාලයක් ගතවූ බව වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
කෙසේ වෙතත්, නැවත පද්ධතිය සක්‍රිය කිරීමේදී තාක්ෂණික ගැටලු සහ ක්‍රියාකාරී ප්‍රමාදයන් කිහිපයක් ද මතුව ඇත. විශේෂයෙන්ම යුගදනවි බලාගාරයේ අතිරේක පද්ධතියක ඇතිවූ තාක්ෂණික දෝෂයක් හේතුවෙන් එහි ජනන යන්ත්‍රයක් නැවත ආරම්භ කිරීම ප්‍රමාද වී තිබේ.
නොරොච්චෝලේ ජනන යන්ත්‍රය හදිසියේ විසන්ධි වීමට බලපෑ මූලික (Root cause) හේතුව මෙතෙක් අනාවරණය වී නොමැති අතර, ඒ පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක විමර්ශන වාර්තාවක් ඉදිරියේදී මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව වෙත භාරදීමට නියමිත බව ජාතික පද්ධති මෙහෙයුම්කරු වැඩිදුරටත් පවසයි.