ඉන්දියාවේ 80 වන නිදහස් දින සැමරුම නව දිල්ලියේ ඓතිහාසික රතු බලකොටුවේදී උත්සවාකාරයෙන් පවත්වයි.

අගෝස්තු 15 වන දින ඉන්දියාව සිය ප්‍රධාන ජාතික නිවාඩු දිනය වන නිදහස් දිනය සමරයි. දීර්ඝ නිදහස් අරගලයකින් පසු බ්‍රිතාන්‍ය කොලනියක් ලෙස පැවති පාලනයෙන් රට නිදහස ලැබුවේ 1947 මෙම දිනයේදීය. 2026 වසරේදී ඉන්දියාව සිය 80 වන නිදහස් දිනය සමරනු ලබන්නේ ජාතික කොඩිය එසවීමේ උත්සව, අගමැතිවරයාගේ කථාව, සංස්කෘතිකංග සහ සම්ප්‍රදායික වර්ණවත් සරංගල් යැවීමේ උත්සවද සහිතවය.

ඉන්දියාවේ නිදහස් දිනය සෑම වසරකම අගෝස්තු 15 වන දින සමරනු ලැබේ. එය ජාතික නිවාඩු දිනයක් වන අතර, එදින රට පුරා නිදහස් අරගලයේ ඉතිහාසය වෙනුවෙන් කැප වූ නිල උත්සව, සංස්කෘතික වැඩසටහන් සහ විවිධ උසස් වැඩසටහන් පැවැත්වේ. 2026 දී අගෝස්තු 15 සෙනසුරාදා දිනකට යෙදේ. මෙම දිනය නිදහසේ 79 වන සංවත්සරය සනිටුහන් කරන අතර, රට එහි 80 වන නිදහස් දිනය සමරනු ඇත. ඉන්දියාව සංවත්සරය ගණනය කරන්නේ මෙසේය: 1947 අගෝස්තු 15 පළමු නිදහස් දිනය වූ අතර, 2026 දී 80 වන වාර්ෂික සැමරුම සිදුවනු ඇත.

නිදහසට පෙර, නූතන ඉන්දියාවෙන් වැඩි කොටසක් බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය යටතේ පැවතුනි. බ්‍රිතාන්‍ය බලධාරීන් ඉන්දියානු උප මහද්වීපය පුරා තම බලපෑම ක්‍රමයෙන් ව්‍යාප්ත කළ අතර, අවසානයේ මෙම භූමි ප්‍රදේශ බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ සෘජු පාලනයට යටත් විය. 20 වන සියවසේදී නිදහස සඳහා වූ අරගලය ජනතා ව්‍යාපාරයක් බවට පත් විය. මෙම යුගයේ වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ චරිතයක් වූයේ අවිහිංසාවාදී ප්‍රතිරෝධය සහ සිවිල් නීති කඩකිරීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටි මහාත්ම ගාන්ධිතුමාය. ඔහු සමඟ තවත් දේශපාලඥයන්, ක්‍රියාකාරීන් සහ සාමාන්‍ය ජනතාව ස්වයං පාලනයක් සහ කොලනියක් ලෙස පැවති පාලනයේ අවසානයක් ඉල්ලා සිටියහ.

මෙම අරගලය දීර්ඝ හා සංකීර්ණ එකක් විය. එයට මහා පරිමාණ ප්‍රචාරණ සහ වර්ජනවල සිට සිවිල් නීති කඩකිරීමේ ක්‍රියාකාරකම් දක්වා විවිධ විරෝධතා ඇතුළත් විය. නිදහස් ව්‍යාපාරයට ක්‍රමයෙන් වැඩි වැඩියෙන් සහයෝගය ලැබුණි. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු, බ්‍රිතාන්‍යයට තවදුරටත් ඉන්දියාවේ පැරණි පාලන ක්‍රමය පවත්වාගෙන යාමට නොහැකි විය. 1947 දී ඉන්දියානු නිදහස් පනත සම්මත වූ අතර, එයින් ඉන්දියාව සහ පාකිස්තානය යන නව ඩොමිනියන් රාජ්‍යයන් දෙකක් නිර්මාණය කිරීමට නියම විය. 1947 අගෝස්තු 15 වන දින බලය පැවරීමේ දිනය ලෙස නියම කරන ලදී.

1947 අගෝස්තු 14–15 මධ්‍යම රාත්‍රියේදී ඉන්දියාව සැබවින්ම නව යුගයකට පිවිසියේය. රටේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යස්ථාදායක මණ්ඩලය ස්වාධීන රාජ්‍යයේ ව්‍යස්ථාදායක මණ්ඩලය බවට පත් වූ අතර, බලය බ්‍රිතාන්‍ය පරිපාලනයෙන් ඉන්දියානු නායකත්වය වෙත පැවරුණි. ජවහර්ලාල් නේරු ස්වාධීන ඉන්දියාවේ පළමු අගමැතිවරයා බවට පත් විය. නිදහස ප්‍රකාශයට පත් කළ රාත්‍රියේ, ඔහු “Tryst with Destiny” (දෛවය සමඟ හමුවක්) ලෙස ඉතිහාසයට එක් වූ කතාවෙන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යස්ථාදායක මණ්ඩලය ඇමතීය.

ඉන්දියාව නිදහසට අවදි වන මොහොත ගැන නේරු කතා කළ අතර රටට සහ එහි ජනතාවට සේවය කිරීමට කැපවන ලෙස ජාතියෙන් ඉල්ලා සිටියේය. මෙම කතාව ස්වාධීන ඉන්දියාවේ උදාව පිළිබඳ වඩාත්ම ප්‍රසිද්ධ සංකේතයක් බවට පත් විය. අගෝස්තු 15 වන දින නේරු ඩිල්ලියේ රතු බලකොටුවේ (Red Fort) ලාහෝර් දොරටුවට ඉහළින් ඉන්දියානු ජාතික කොඩිය ඔසවන ලදී. එතැන් සිට රතු බලකොටුව නිදහස් දින සැමරුම්වල ප්‍රධාන ස්ථානය වී ඇත.

එමෙන්ම, 1947 යනු ඉන්දියාවට ප්‍රීතිය පමණක් ගෙන දුන් කාලයක් නොවේ. නිදහස සමඟ බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව ඉන්දියාව සහ පාකිස්තානය ලෙස බෙදී යාමද සිදු විය. භූමි ප්‍රදේශ බෙදීම මහා පරිමාණ ජනගහන විස්ථාපනයකට හේතු විය. මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවක් අලුත් දේශසීමාවේ අනෙක් පැත්තට යාමට උත්සාහ කරමින් තමන්ගේ නිවෙස් අතහැර ගියහ. මෙම කාල පරිච්ඡේදය ප්‍රචණ්ඩත්වය සහ දැඩි මිනිස් ජීවිත හානිවලින් සනිටුහන් විය.

එබැවින්, ඉන්දියානු සමාජයට නිදහස් දිනය යනු පැති කිහිපයකින් වැදගත් වන්නකි. එය නිදහස සැමරීමක් මෙන්ම නිදහස උදෙසා සටන් කළ අය සිහිපත් කරන දිනයක් වන අතර, නව ජාතීන්ගේ උදාව සමඟ සිදු වූ දුෂ්කර සිදුවීම් පිළිබඳ මතක් කිරීමක්ද වේ. නිල කතාවලදී දේශපාලඥයන් රටේ ජයග්‍රහණ ගැන පමණක් නොව අනාගත පරම්පරාවන් වෙනුවෙන් ඇති වගකීම ගැනද නිතර කතා කරන්නේ එබැවිනි.

මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවකට, අගෝස්තු 15 යනු සියල්ලටම වඩා ජාතික අභිමානයේ දිනයකි. එය කොලනි පාලනයට එරෙහිව සටන් කර ඉන්දියාවේ අනාගතය තීරණය කිරීමේ අයිතිය තහවුරු කළ අය ඇගයීමට ලක් කරයි. මෙම උත්සවය රටේ පවතින අතිවිශාල විවිධත්වයද මතක් කර දෙයි. ඉන්දියාව ප්‍රාන්ත සහ ප්‍රදේශ ගණනාවකින් සමන්විත වන අතර, භාෂා දුසිම් ගණනක් සහ විවිධ ආගමික හා සංස්කෘතික සම්ප්‍රදායන්ගෙන් යුක්ත වේ. එසේ වුවද, අගෝස්තු 15 වන දින, රට පුරා සිටින ජනතාව එක්සත් ඉන්දියාවක් යන තනි සංකේතය වටා රොක් වෙති.

රටේ සංවර්ධනය, එහි අනාගතය සහ එහි පෞරවැසියන්ගේ භූමිකාව ගැන සාකච්ඡා කිරීමටද නිල උත්සව භාවිතා වේ. රජය ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ නිදහස සුළුවෙන් තකන්නේ නැතුව, එය රට කෙරෙහි ඇති වගකීමක් ලෙස සලකන ලෙසයි.

ඩිල්ලියේ රතු බලකොටුව සැමරුම්වල මධ්‍යස්ථානය ලෙස ක්‍රියා කරයි. උදෑසන, අගමැතිවරයා ඓතිහාසික බලකොටුවට පැමිණෙන අතර, එහිදී උත්තමාචාර පෙළපාලියක් පැවැත්වේ. ඉන්පසුව, රාජ්‍ය නායකයා ජාතික කොඩිය අස්සා ජාතිය අමතයි. මෙම උත්සවයට හමුදා නිලධාරීන්, රජයේ නිලධාරීන් සහ අනෙකුත් නිල ආරාධිතයන් සහභාගී වෙති.

අගමැතිවරයාගේ කතාව සැමරුමේ ප්‍රධාන අංගයකි. එය සම්ප්‍රදායිකව රටේ ප්‍රගතිය සමාලෝචනය කරයි, අභියෝග ගැන කතා කරයි, සහ ඉන්දියාවේ අනාගත ඉලක්ක ගෙනහැර දක්වයි. උත්සව පැවැත්වෙන්නේ ඩිල්ලියේ පමණක් නොවේ. රට පුරා පිහිටි පාසල්, විශ්වවිද්‍යාල, රජයේ ආයතන සහ අනෙකුත් සංවිධානවල ජාතික කොඩිය ඔසවනු ලැබේ.

නිදහස් දිනට, ඉන්දියාව සැබවින්ම ජාතික කොඩියේ වර්ණවලින් සරසා ඇත. ඉන්දියානු ත්‍රිවර්ණ කොඩිය කහට (සැප්‍රොන්), සුදු සහ කොළ තිරස් තීරු වලින් සමන්විත වන අතර, මධ්‍යයේ නිල් පැහැති අශෝක චක්‍රය ඇත. ගොඩනැගිලිවල, වීදිවල, පාසල්වල සහ රජයේ ආයතනවල කොඩි ප්‍රదర్శනය කෙරේ. ජනතාව ත්‍රිවර්ණයේ වර්ණවලින් යුත් ඇඳුම් ඇඳීම, ඊට ගැලපෙන ආභරණ පැළඳීම සහ ජාතික සංකේතවලින් තම නිවාස සැරසීම සිදු කරති.

ඉන්දියාවේ ජාතික කොඩිය භාවිතය නිශ්චිත නීති රීති මගින් පාලනය වන බව සැලකිල්ලට ගැනීම වැදගත්ය. උදාහරණයක් ලෙස, කොඩිය බිම ගෑවීමට ඉඩ නොදිය යුතුය, ආවරණයක් ලෙස භාවිතා නොකළ යුතුය, හෝ හානි වූ තත්වයකින් ප්‍රදර්ශනය නොකළ යුතුය. ඒ අතරම, ජාතික කොඩියට ගෞරවයෙන් සලකන්නේ නම්, උත්සව අවස්ථාවලදී සහ වෙනත් අවස්ථාවලදී ජාතික කොඩිය එසවීමට පෞරවැසියන්ට අවසර ඇත.

නිදහස් දිනයේ වඩාත්ම වර්ණවත් සම්ප්‍රදායක් වන්නේ සරුංගල් යැවීමයි. මෙම දිනයේදී, ඉන්දියානු නගරවලට ඉහළින් ඇති අහස වර්ණවත් කැන්වසයක් බවට පත් විය හැකිය. මෙම ක්‍රියාකාරකම ඩිල්ලියේ විශේෂයෙන් ජනප්‍රියයි. ජනතාව වහලවල් මත රැස්වී, සරුංගල් යවමින්, අවිධිමත් තරඟ පවත්වති. සරුංගලයක පියාසර කිරීම නිදහසේ සංකේතයක් ලෙස සලකනු ලබයි, එබැවින් මෙම සම්ප්‍රදාය උත්සව වාතාවරණයට හොඳින් ගැලපේ.

උත්සවයේ තවත් වැදගත් සංකේතයක් වන්නේ රතු බලකොටුවයි. 1947 දී ජවහර්ලාල් නේරු ස්වාධීන ඉන්දියාවේ කොඩිය එසවූයේ මෙහිදී වන අතර, එතැන් සිට මෙම ස්ථානය ප්‍රධාන ජාතික උත්සවයේ අනිවාර්ය කොටසක් බවට පත්ව ඇත. සිත්ගන්නා කරුණ නම්, සැමරුම් පැවැත්වෙන්නේ ඉන්දියාව තුළ පමණක් නොවේ. විදේශයන්හි සිටින ඉන්දියානු ජනසමූහයන්ද සංස්කෘතික උත්සව, සංගීත සංදර්ශන, කොඩි එසවීමේ උත්සව සහ රැස්වීම් සංවිධානය කරති.

නූතන ඉන්දියාවට, නිදහස් දිනය යනු 1947 පිළිබඳ මතකයක් පමණක් නොවේ. එය රට නිදහස කරා ගිය දුෂ්කර මාවත ගැන ආපසු හැරී බලන, නිදහස් ව්‍යාපාරයේ පාර්ශවකරුවන්ට ගෞරව කරන සහ ජාතියේ අනාගතය පිළිබඳ එහි දැක්ම සාකච්ඡා කරන වාර්ෂික අවස්ථාවකි.