පාසල්, පෙර පාසල් සහ දිවා සුරැකුම් මධ්යස්ථානවල ළමුන් සම්බන්ධ වන අනතුරු වැළැක්වීමේ හදිසි අවශ්යතාවය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් 11 වන ජාතික අනතුරු වැළැක්වීමේ සතිය අද (10) අවසන් විය.
හදිසි අනතුරු ශ්රී ලංකාවේ රෝහල්ගතවීම්, ආබාධිතභාවය සහ මරණ සඳහා ප්රධාන හේතුවක් ලෙස පවතින බවට සෞඛ්ය බලධාරීන් අනතුරු ඇඟවූ අතර, ආරක්ෂක පියවරයන් සහ මහජන දැනුවත්භාවය ශක්තිමත් කිරීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කරයි.
සෞඛ්ය අමාත්යාංශයේ බෝ නොවන රෝග ඒකකයට අනුව, සෑම වසරකම මිලියන සංඛ්යාත ජනතාවක් අනතුරුවලට ගොදුරු වන අතර, මිලියනයකට වඩා රෝහල් ප්රතිකාර අවශ්ය වේ. අනතුරු හේතුවෙන් වාර්ෂිකව මිලියන තුනකට ආසන්න පිරිසක් වෛද්ය ප්රතිකාර ලබා ගනී, එනම් ශ්රී ලාංකිකයින් හත් දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු පමණ අනතුරු ආශ්රිත අවදානම් වලට මුහුණ දෙයි.
සෞඛ්ය නිලධාරීන් ඇස්තමේන්තු කරන්නේ අනතුරු හේතුවෙන් සෑම මිනිත්තුවකම 6-8 දෙනෙකුට වෛද්ය ප්රතිකාර අවශ්ය වන බවයි. වින්දිතයින්ගෙන් බහුතරයක් වයස අවුරුදු 15 ත් 44 ත් අතර වන අතර, මෙම ඵලදායී වයස් කාණ්ඩය අතර මරණයට ප්රධාන හේතුව ලෙස අනතුරු හඳුනාගෙන ඇත.
සංඛ්යාලේඛන පෙන්වා දෙන පරිදි, හදිසි අනතුරු හේතුවෙන් තුවාල ලබා වාර්ෂිකව රෝගීන් 2,500–3,000ක් පමණ මිය යන අතර, ශ්රී ලංකාවේ සිදුවන සියලුම මරණ වලින් ආසන්න වශයෙන් 8%ක් හදිසි අනතුරු වන අතර, සෑම වසරකම ජීවිත 8,000–10,000ක් පමණ වාර්තා වේ. වින්දිතයින් රෝහල්වලට ළඟා වීමට පෙර අනතුරු ආශ්රිත මරණ 7,000කට වඩා සිදු වේ.
ජාතික අනතුරු නිරීක්ෂණ පද්ධතියේ දත්ත වලට අනුව, රෝහල්ගතවීම් වලින් 25–27%ක් පමණ වැටීම් වලට හේතු වන අතර, මාර්ග අනතුරු වලින් 15%ක් පමණ දායක වේ. වස්තූන් වැටීම, සත්ව සපාකෑම්, පහරදීම් සහ කැපුම් හේතුවෙන් සිදුවන තුවාල ද සැලකිය යුතු ප්රමාණයක් නියෝජනය කරයි.
බාහිර රෝගීන් අතර, 70%ක් පමණ සත්ව සපාකෑම් සඳහා ප්රතිකාර ලබා ගනී. මාර්ග අනතුරු වලින් වාර්ෂිකව ජීවිත 2,500ක් පමණ අහිමි වන අතර, සියදිවි නසාගැනීම් හේතුවෙන් මරණ 3,000කට වඩා සිදු වේ. අනෙකුත් ප්රධාන හේතු අතර දියේ ගිලීම, විෂ වීම, සර්ප දෂ්ට කිරීම්, විදුලි සැර වැදීම, ප්රචණ්ඩත්වය සහ මිනීමැරුම් ඇතුළත් වේ.
සෞඛ්ය බලධාරීන් සඳහන් කළේ සියලුම අනතුරු වලින් අඩකට වඩා නිවසේදී සිදුවන අතර හතරෙන් එකක් පමණ මාර්ගවල සිදුවන බවයි. බොහෝ දිවි ගලවා ගත් අය ජීවිත කාලය පුරාම ආබාධිත තත්ත්වයට පත්වන බවත්, පවුල්, සමාජය සහ ජාතික ආර්ථිකය මත දැඩි චිත්තවේගීය හා මූල්යමය බරක් පැටවෙන බවත් ඔවුහු අනතුරු ඇඟවූහ.
වැඩි දැනුවත්භාවය, වගකිවයුතු හැසිරීම සහ ආරක්ෂක පිළිවෙත්වලට අනුකූල වීම තුළින් බොහෝ අනතුරු වළක්වා ගත හැකි බව සෞඛ්ය අමාත්යාංශය අවධාරණය කළේය.
ජූලි 6 සිට 10 දක්වා පැවති සතියක් පුරා පැවති ජාතික අනතුරු වැළැක්වීමේ සතියට අමාත්යාංශ සහ ආයතන කිහිපයක් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් පැවැත්වීම, අධි අවදානම් ස්ථාන පරීක්ෂා කිරීම සහ කෙටි, මධ්යම හා දිගු කාලීන වැළැක්වීමේ උපාය මාර්ග සැලසුම් කිරීම ඇතුළත් විය.
අදාළ සියලුම පාර්ශවකරුවන් අතර සහයෝගීතාවයෙන් අනතුරු වැළැක්වීමේ උත්සාහයන් වසර පුරා අඛණ්ඩව පැවතිය යුතු බව නිලධාරීන් අවධාරණය කළහ.