ඉම්තියාස් බාකීර් මාකර් විසින් රචිත දේශපාලන පසමිතුරුකමේ සිට අවබෝධයේ මිතුදම දක්වා: “මා අකමැති වූ ජේ.ආර්.” සොයා ගිය ගමන.

දේශපාලනය යනු හුදෙක් බලය ලබා ගැනීමේ සටනක් පමණක්මද? නැතහොත් එය විරුද්ධවාදියාගේ මතයට ගරු කරමින්, මනුෂ්‍යත්වයේ පාලම් තනන කලාවක්ද? හිටපු අමාත්‍යවරයෙකු මෙන්ම කෘතහස්ත දේශපාලනඥයෙකු වන ඉම්තියාස් බාකීර් මාකර් ගේ “The J.R. I Disliked” (මා අකමැති වූ ජේ.ආර්.) කෘතිය කියවා අවසන් කරන විට ඕනෑම පාඨකයෙකුගේ සිතට නැගෙන මූලික පැනය එයයි. ශාස්ත්‍රඥයෙකු සහ දේශපාලනයේ නිරත වන්නෙකු ලෙස මම මෙම කෘතිය දකින්නේ පුද්ගල චරිතාපදානයකට එහා ගිය, ලාංකීය දේශපාලන සංස්කෘතියේ ගැඹුරු මානයන් ස්පර්ශ කරන කැඩපතක් ලෙසයි.

මෙම කෘතියේ වඩාත් ආකර්ෂණීය ආරම්භය සනිටුහන් වන්නේ ඉම්තියාස් බාකීර් මාකර් නම් තරුණයා සහ ජේ.ආර්. ජයවර්ධන නම් දැවැන්තයා අතර ඇති වූ මුල්ම ගැටුමෙනි. 1970 වසරේදී එක්සත් ජාතික පක්ෂයේ ශිෂ්‍ය අංශය නියෝජනය කරමින්, එවකට පක්ෂ නායකත්වය සමඟ මතභේදයක සිටි ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතාව පක්ෂයෙන් නෙරපා හැරීමේ යෝජනාව ස්ථිර කළේ අන් කවරෙකු නොව තරුණ ඉම්තියාස් බාකීර් මාකර්ය.

එවකට ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතාව තරුණ පරපුර දුටුවේ වරප්‍රසාද ලත් පන්තිය ආරක්ෂා කරන දැඩි දක්ෂිණාංශික නායකයෙකු ලෙසයි. තරුණ ජවයෙන් සහ විප්ලවීය අදහස්වලින් පිරි ඉම්තියාස්, එවකට පක්ෂ නායක ඩඩ්ලි සේනානායක මහතාගේ පාර්ශ්වය ගනිමින් ජේ.ආර්.ගේ දේශපාලන ක්‍රියාවලිය දැඩිව විවේචනය කළේය. කෘතියේ නම “The J.R. I Disliked” ලෙස යෙදීමට පාදක වන්නේ මේ අතීත විරෝධයයි. මෙය හුදෙක් පෞද්ගලික අකමැත්තක් නොව, පරම්පරා දෙකක් අතර පැවති දෘෂ්ටිවාදාත්මක ගැටුමකි.

නමුත් මෙම කෘතියේ සැබෑ හරය දිග හැරෙන්නේ ඉන් පසුවයි. ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා පක්ෂ නායකත්වයට පත් වූ පසු, තමාට එරෙහිව යෝජනා ගෙන ආ තරුණ ශිෂ්‍ය නායකයා කෙරෙහි ඔහු දැක්වූයේ කෙබඳු ප්‍රතිචාරයක්ද? ඔහු පළිගත්තාද? නැත. කතුවරයා පවසන පරිදි, තමාට එරෙහි වූවන් දෙස ජේ.ආර්. කිසිදු ක්‍රෝධයකින් බැලුවේ නැත.

1981 කළුතර දිස්ත්‍රික් සංවර්ධන සභා මැතිවරණයේදී ඉම්තියාස් බාකීර් මාකර් මහතාට සිදුවූ අසාධාරණයකදී ජේ.ආර්. මැදිහත් වූ ආකාරය කතුවරයා ඉතා සංවේදීව විස්තර කරයි. දිස්ත්‍රික්කයේ ප්‍රබල අමාත්‍යවරයෙකු ඉම්තියාස්ගේ නම නාමයෝජනා ලැයිස්තුවේ පස්වැනි තැනට දමා තිබුණේ “දිස්ත්‍රික්කයේ මුස්ලිම් ඡන්ද ඇත්තේ 8% ක් පමණයි” යන පටු තර්කය මතයි. මෙය දැනගත් ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා පැවසුවේ, “අපි බලන්න ඕන එයා පක්ෂයට කරපු වැඩ කොටස මිසක්, එයා කවුරුන්ගේ පුතාද නැත්නම් එයා මුස්ලිම්ද කියන එක නෙවෙයි” කියායි. ඔහු වහාම ඉම්තියාස්ව ලැයිස්තුවේ දෙවැනි ස්ථානයට පත් කළේය. තමාට එරෙහිව ශිෂ්‍ය අවදියේ කළ කැරැල්ල වෛරයක් ලෙස තබා නොගත් ජේ.ආර්.ගේ ඒ සුවිශේෂී ලක්ෂණය කතුවරයා අගය කරන්නේ උපරිම ගෞරවයෙනි.

භූමිකාව ඉම්තියාස් මැනවින් හඳුනා ගනී. දේශපාලන විරුද්ධවාදියා යනු විනාශ කළ යුතු සතුරෙකු නොව, මුවහත් කළ යුතු සම්පතක් බව ඔහු ක්‍රියාවෙන් ඔප්පු කළේය.

දේශපාලන පරිණතභාවය සහ ස්වයං විනය (Self-Discipline)

කෘතියේ දෙවන කොටසෙන් ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා සතු වූ සුවිශේෂී දේශපාලන ගුණාංග විවරණය කෙරේ. 1956 දී ලැබූ අන්ත පරාජයෙන් පසුව පක්ෂය යළි ගොඩනැගීමට ඔහු දැක්වූ නොපසුබට උත්සාහය කතුවරයා පෙන්වා දෙයි. දේශපාලන අර්බුද හමුවේ නොසැලී සිටීමේ ගුණය ඔහු හැඳින්වූයේ “අඛණ්ඩ පීඩනය යටතේ විනය පවත්වා ගැනීම” (Self-confidence is the constant display of discipline under continuous pressure) ලෙසයි.

ජේ.ආර්. ජයවර්ධන යනු නිරන්තරයෙන් කියවූ, ලෝකය අධ්‍යයනය කළ ප්‍රාඥයෙකි. ඔහු තුළ තිබූ ඒ බුද්ධිමය ගාම්භීරත්වය (Intellectual depth) නිසාම ඔහුට දේශපාලන මඩගොහොරුවේ නොගැලී, තීන්දුවල ස්ථාවරව සිටීමට හැකි විය. කෘතිය පුරාම ඉම්තියාස් මතු කරන්නේ ජේ.ආර්. සතු වූ ඒ ස්වයං විනය සහ අරමුණ කෙරෙහි වූ ඒකායන භක්තියයි.

විවෘත ආර්ථිකය සහ දුරදක්නා දැක්ම කෘතිය තුළ කතුවරයා ජේ.ආර්.ව දකින්නේ හුදෙක් ලංකාවේ නායකයෙකු ලෙස පමණක් නොවේ. චීනයේ ඩෙං ෂියාඕපින් හෝ ඉන්දියාවේ නරසිංහ රාඕටත් පෙර විවෘත ආර්ථිකයේ මාවත දුටු දුරදක්නා නායකයෙකු ලෙසයි. මහවැලි ව්‍යාපාරය, නිදහස් වෙළඳ කලාප, නිදහස් පොත්පත් බෙදාදීම සහ මහපොළ ශිෂ්‍යත්ව වැනි යෝධ පියවරයන් තුළින් ඔහු රටේ අනාගතය වෙනස් කළ ආකාරය මෙහිදී සාක්ෂි සහිතව ඉදිරිපත් කර ඇත.

කතුවරයා මෙහිදී පවසන වැදගත් කරුණක් වන්නේ, ජේ.ආර්. හඳුන්වා දුන් විවෘත ආර්ථිකය හුදෙක් පරිභෝජනවාදය සඳහා නොව, නිෂ්පාදන ආර්ථිකයක් සඳහා වූ පදනමක් බවයි. “අපිට තිබුණු හණමිටි අදහස්වලින් මිදිලා ලෝකය දෙස බලන්න ජේ.ආර්. අපිට උගන්වපු හැටි” ඉම්තියාස් සියුම් ලෙස විග්‍රහ කරයි.

එසේ වුවද, කතුවරයා ජේ.ආර්.ව විවේචනයකින් තොරව වර්ණනා කරන්නේ නැත. 1987 ඉන්දු-ලංකා ගිවිසුම වැනි අවස්ථාවලදී කුඩා රටක නායකයෙකු ලෙස ප්‍රබල ජාතීන්ගේ බලපෑම හමුවේ ඔහුට මුහුණ දීමට සිදු වූ අසරණභාවය ජේ.එන්. ඩික්සිට්ගේ “Assignment Colombo” කෘතිය උපුටා දක්වමින් ඉම්තියාස් බාකීර් මාකර් මැනවින් විග්‍රහ කරයි. බලවත් ජාතීන්ගේ න්‍යාය පත්‍ර හමුවේ ජේ.ආර්. වැනි නායකයෙකුට පවා සියල්ල පාලනය කළ නොහැකි වූ බව කතුවරයා පවසන්නේ යථාර්ථවාදී දෘෂ්ටියකිනි.

එමෙන්ම 1983 ජූලි කලබල වැනි සිදුවීම් හමුවේ ජේ.ආර්. ජයවර්ධන රජය ක්‍රියා කළ ආකාරය පිළිබඳව දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයේ ඇති විවේචන දෙස මධ්‍යස්ථව බැලීමට පාඨකයාට මෙම කෘතිය සලසයි. කතුවරයා උත්සාහ ගන්නේ ඔහුට සුදු හුණු ගෑමට නොව, ඔහු සිටි සංකීර්ණ දේශපාලන වටපිටාව අපට තේරුම් කර දීමටයි.

දේශපාලන දෘෂ්ටිවාදයේ “පරම්පරා පාලම”

මේ ලිපිය කියවන ඔබ දේශපාලනඥයෙකු නම්, ඉම්තියාස් සහ ජේ.ආර්. අතර වූ සබඳතාවයෙන් උගත හැකි පාඩම කුමක්ද? එය නම් පක්ෂය තුළ ‘තරුණ හඬට’ ඉඩ දීමයි. අද බොහෝ පක්ෂ බලධූරාවලියෙන්, නායක ආධිපත්‍යයෙන්, පවුල් බලයෙන් හෝ පැරණි මතවාදවලින් හිර වී ඇත. නමුත් ජේ.ආර්. තමාට එරෙහි වූ තරුණයාට අත දුන්නේය. එම තරුණයා පසුව එම පක්ෂයේම ප්‍රබල ඇමතිවරයෙකු වූවා පමණක් නොව, අද වන විට දේශපාලන ශිෂ්ටාචාරය ගැන කතා කරන ප්‍රමුඛයෙකු බවට පත්ව සිටී. අද අපි දකින්නේ එදා ජේ ආර් විසින් කළ දේශපාලන ‍ ආයෝජනයේ ප්‍රතිඵලයයි.

මෙම කෘතිය “දේශපාලන මනෝවිද්‍යාව” (Political Psychology) පිළිබඳ හැදෑරීමකි. ජේ.ආර්. ගේ පෞරුෂය තුළ තිබූ සංකීර්ණ බව, තැන්පත් බව සහ ඔහුගේ තියුණු උපහාසය (Wit) පිළිබඳව ඉම්තියාස් පවසන කතාන්දර ඉතා රසවත්ය.

අපට දෙන පාඩම (My Way)

“The J.R. I Disliked” යනු දේශපාලන චරිතාපදාන ඉතිහාසය පිළිබඳ පොතක් පමණක් නොවේ. එය වර්තමාන දේශපාලනඥයන්ට දෙන විශාල පාඩමකි. දේශපාලනිකව තමාට විරුද්ධ මත දරන්නන් පසමිතුරන් ලෙස පමණක් නොව, අනාගත නායකයන් ලෙස දකින්නට තරම් ජේ.ආර්. තුළ තිබූ පරිණතභාවය අද කාලයට බෙහෙවින් අවශ්‍යය.ඉම්තියාස් බාකීර් මාකර් මහතා සිය කෘතිය අවසන් කරන්නේ ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා වෙනුවෙන් ඇමෙරිකානු ජනපති රොනල්ඩ් රේගන් පැවැත්වූ භෝජන සංග්‍රහයකදී ෆ්‍රෑන්ක් සිනාත්‍රා ගැයූ “My Way” ගීතය සිහිපත් කරමිනි.

“මම කළා, මට කරන්න තිබුණු දේ… මම ඒක කළේ මගේ ක්‍රමයටයි” (I faced it all, and I stood firm, and I did it my way).

ඇත්තෙන්ම ජේ.ආර්. ජයවර්ධන යනු තමාටම ආවේණික වූ මාවතක ගිය නායකයෙකි. අද දින අපේ රටට අවශ්‍ය වන්නේද එවැනි පටු සීමාවලින් ඔබ්බට ගිය, දැක්මක් සහිත නායකත්වයන් බව ඉම්තියාස් බාකීර් මාකර් මහතාගේ මෙම කෘතිය අපට මැනවින් කියා දෙයි.

සම්භාව්‍ය දේශපාලනය සහ සැබෑ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකත්වය යනු කුමක්දැයි ඉගෙන ගැනීමට මෙම කෘතිය කියවිය යුතුම අත්පොතකි.