අමෙරිකාවට එල්ල වූ 9/11 ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයට වසර 25යි.

0
14

2001 සැප්තැම්බර් 11 වැනිදා උදෑසන පැහැදිලි අහසක් යට සිදුවූ එම ප්‍රහාර මාලාවෙන් නිව්යෝර්ක් නගරයේ ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ ගොඩනැගිලි දෙක කඩා වැටුණු අතර, තවත් ගුවන් යානයක් වොෂිංටන් ඩී.සී. ආසන්නයේ පිහිටි පෙන්ටගනයට කඩා වැටුණි. සිව්වැනි ගුවන් යානය පෙන්සිල්වේනියා ප්‍රාන්තයේ ග්‍රාමීය ප්‍රදේශයකට කඩා වැටුණේ එහි සිටි පිරිසගේ ප්‍රතිරෝධයකින් අනතුරුවය.

එම ප්‍රහාරවල බලපෑම ප්‍රහාර සිදුවූ ස්ථානවලට පමණක් සීමා නොවීය. ඇමරිකාව පුරා විශාල නගරවල සිට කුඩා ප්‍රජාවන් දක්වා ජනතාව අතර දැඩි කම්පනයක් සහ ශෝකයක් ඇති විය.

ප්‍රහාර හේතුවෙන් දහස් ගණනක් ජීවිත අහිමි වූ අතර, තම ආදරණීයයන් අහිමි වූ පවුල් පමණක් නොව, ඔවුන් සමඟ කිසිදු පෞද්ගලික සම්බන්ධතාවක් නොතිබූ ජනතාව පවා එම ඛේදවාචකය පිළිබඳව ශෝකයට පත්විය.

අමෙරිකා එක්සත් ජනපදයට එල්ල වූ 9/11 ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයට වසර 25ක් පිරීම නිමිත්තෙන් එරට පුරා විශේෂ අනුස්මරණ වැඩසටහන් රැසක් අද (11) පැවැත්වේ.

Two women embrace each other as they watch the World Trade Center burn following a terrorist attack on the twin skyscrapers in New York, Sept. 11, 2001. (AP Photo/Ernesto Mora, File)

වසර 25ක් ගතවී ඇතත් 9/11 ප්‍රහාරයේ බලපෑම ඇමරිකානු සමාජය තුළ තවමත් දැකගත හැකිය. ගුවන් තොටුපළ ආරක්ෂාව දැඩි කිරීම, රාජ්‍ය නිරීක්ෂණ ක්‍රම පුළුල් කිරීම, ජාතික ආරක්ෂාව, සංක්‍රමණ ප්‍රතිපත්ති සහ පුරවැසි නිදහස පිළිබඳ විවාද ඇතුළු කරුණු රැසකට එම ප්‍රහාර බලපා තිබේ.

කෙසේ වෙතත්, 9/11 ප්‍රහාරය සහ එහි පසුබිම සම්බන්ධයෙන් සියලුම ඇමරිකානුවන්ට ඇත්තේ එකම මතයක් නොවේ.

වයස, දේශපාලන අදහස්, පෞද්ගලික අත්දැකීම් සහ ප්‍රහාරයෙන් පසු සිදුවූ වෙනස්කම් සමඟ ඇති සම්බන්ධතාව අනුව එම සිදුවීම පිළිබඳ ජනතාවගේ අවබෝධය වෙනස් වී තිබේ.

විශේෂයෙන්ම නව පරම්පරාවට 9/11 යනු තමන් අත්විඳි සිදුවීමක් නොව, පාසල් සහ ඉතිහාස පාඩම් තුළින් ඉගෙන ගන්නා ඓතිහාසික සිදුවීමකි. 2001 වසරෙන් පසු උපත ලැබූ ඇමරිකානුවන් මිලියන ගණනක් අද වැඩිහිටියන් බවට පත්ව සිටින අතර, ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙකුට එදින පිළිබඳ සෘජු මතකයක් නොමැත.

එහෙත් ප්‍රහාරයේ සෘජු බලපෑමට ලක්වූ පවුල් සහ ප්‍රජාවන්ට එය තවමත් පෞද්ගලික වේදනාවක් ලෙස පවතී.

ලෝක වෙළඳ මධ්‍යස්ථානයේ ප්‍රහාරයෙන් තම ආදරණීයයන් අහිමි වූ පවුල්, සුන්බුන් ඉවත් කිරීමේ කටයුතුවල නිරත වූ සහන සේවකයන්, හමුදා සේවයට එක්වීමට පෙළඹුණු තරුණයන් මෙන්ම සංචාරක හා ගුවන් ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රවල රැකියා අහිමි වූ ජනතාව ද ප්‍රහාරයෙන් පසු කාලය විවිධ ආකාරයෙන් අත්විඳ තිබේ.

ප්‍රහාරයෙන් පසු ඇතැම් රටවලින් පැමිණි පුද්ගලයන් සහ ඇතැම් ජන ප්‍රජාවන් දැඩි සැකයකට සහ වෙනස්කම්වලට මුහුණ දීමද එම කාලපරිච්ඡේදයේ තවත් වැදගත් අත්දැකීමක් බවට පත්විය.

ප්‍රජා සහ ප්‍රතිරෝධතා අධ්‍යයනය කරන Northeastern විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය Daniel Aldrich පෙන්වා දෙන්නේ, ව්‍යසනයක් හෝ එවැනි දැවැන්ත කම්පනයක් එක් එක් පුද්ගලයා අත්විඳින ආකාරය ඔවුන් සම්බන්ධ වී සිටින සමාජ හා ප්‍රජා ජාල අනුව වෙනස් වන බවයි.

වසර 25කට පසුවත්, සැප්තැම්බර් 11 ප්‍රහාරයේ මතකය ඇමරිකානු සමාජයේ ආරක්ෂාව, දේශපාලනය සහ ජන ජීවිතය තුළ ගැඹුරින් තැන්පත්ව ඇති අතර, නව පරම්පරාවක් එම සිදුවීම ඉතිහාසයක් ලෙස හඳුනා ගනිමින් ඉදිරියට යමින් සිටී.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here