යුරෝපය ආරක්ෂා කිරීමේ අරමුණින් නව දිගුදුර මිසයිල පද්ධතියක් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා එක්සත් රාජධානිය (UK) ඇතුළු රටවල් 12ක් ඉදිරි වසර 10 තුළ පවුම් බිලියන 37කට (ඩොලර් බිලියන 50කට) වඩා වැඩි මුදලක් වැය කිරීමට සූදානම් වන බව බ්රිතාන්ය අග්රාමාත්ය කාර්යාලය (No 10) නිල වශයෙන් නිවේදනය කර තිබේ.
‘Deep Precision Strike’ (ගැඹුරු නිරවද්ය ප්රහාරක ව්යාපෘතිය) ලෙස නම් කර ඇති මෙම නව වැඩපිළිවෙළ, තුර්කියේ අගනුවර වන අන්කාරා (Ankara) හි පැවැත්වෙන නේටෝ (Nato) රාජ්ය නායක සමුළුවේදී සාකච්ඡාවට ගැනීමට නියමිතය.
බ්රිතාන්ය අග්රාමාත්ය ශ්රීමත් කීර් ස්ටාමර් (Sir Keir Starmer) අගමැතිවරයා ලෙස සහභාගී වන අවසන් නේටෝ සමුළුව මෙය වන අතර, ආරක්ෂක වියදම් සම්බන්ධයෙන් ඔහුට ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගෙන් (Donald Trump) විවේචන එල්ල වීමේ ඉඩකඩක් පවතී. ඒ, පසුගිය වසරේදී නේටෝ සාමාජිකයින් එකඟ වූ පරිදි 2035 වන විට ආරක්ෂක අංශ වෙනුවෙන් දදේනි (GDP) ප්රමාණයෙන් 3.5%ක ඉලක්කයක් සපුරා ගැනීමට බ්රිතාන්යය තවමත් නිසි සැලසුමක් ඉදිරිපත් කර නොමැති බැවිනි. කෙසේ වෙතත්, බ්රිතාන්ය අග්රාමාත්යවරයා මෙම නව මිසයිල වැඩසටහන පිළිබඳ සාකච්ඡා කිරීම සඳහා නායකයින් රැසක් කැඳවීමට නියමිතව ඇත.
ව්යාපෘතියේ ප්රධාන සුවිශේෂතා:
-
ඉහළ නිරවද්යතාවය: නේටෝ සංවිධානයේ සතු ඉතාමත් දියුණු ආයුධයක් ලෙස සැලකෙන මෙම මිසයිල පද්ධතිය මගින් සැතපුම් 200ක් (කිලෝමීටර් 300ක්) පමණ ඈතින් පිහිටි ඉලක්ක වෙත ඉතා නිවැරදිව ප්රහාර එල්ල කළ හැකි අතර, එය සැතපුම් 1,250ක් දක්වා දීර්ඝ කිරීමේ හැකියාව ද පවතී.
-
යුරෝපීය ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම: බ්රිතාන්යයේ මෙහෙයවීමෙන් ක්රියාත්මක වන මෙම පියවර, නේටෝ සංවිධානයේ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමට සහ යුරෝපීය මිත්ර රටවල් එකමුතු කිරීමට ඉවහල් වන බව අග්රාමාත්ය ස්ටාමර් ප්රකාශ කර තිබේ.
-
වෙනස් වන ලෝක තත්ත්වයන්: වත්මන් ලෝකය වඩාත් අවදානම් සහගත තත්ත්වයකට පත්ව ඇති බව වටහා ගනිමින් මෙම සැලසුම් සකස් කර ඇති බවත්, මෙයින් ශක්තිමත් නේටෝ සංවිධානයක් තුළ වඩාත් බලවත් යුරෝපයක් නිර්මාණය වන බවත් බ්රිතාන්ය විදේශ ලේකම් ඉවෙට් කූපර් (Yvette Cooper) සඳහන් කළාය.
පවතින අභියෝග සහ පසුබිම
සැලසුම් අදියරේ පවතින අනෙකුත් හමුදා ව්යාපෘති මෙන්ම, මෙම Deep Strike මිසයිල පද්ධතිය ද 2030 දශකය වන තෙක් සම්පූර්ණයෙන් සූදානම් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ නොහැක.
මේ අතර, යුරෝපය තුළ ඇමරිකානු හමුදා රඳවා තැබීම සම්බන්ධයෙන් මාස හයක සමාලෝචනයක් සිදු කරන බව පසුගිය ජුනි මාසයේදී ඇමරිකානු ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් (Pete Hegseth) ප්රකාශ කර තිබුණි. යුරෝපයේ ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් නේටෝ සාමාජිකයින් වැඩි මූල්ය දායකත්වයක් සැපයිය යුතු බව ජනාධිපති ට්රම්ප් දිගින් දිගටම අවධාරණය කර ඇති අතර, පසුගිය සමුළුවේදී සාමාජික රටවල් 2035 වන විට ආරක්ෂාව සහ ස්ථාවරත්වය වෙනුවෙන් දදේනි (GDP) ප්රමාණයෙන් 5%ක් වැය කිරීමට ද එකඟ වී තිබේ.
එක්සත් රාජධානියේ ආරක්ෂක ආයෝජන සැලසුම (Defence Investment Plan) යටතේ 2030 වන විට දැනටමත් පවුම් බිලියන 300ක මුදලක් වෙන් කර ඇති අතර, වඩාත් ශක්තිමත් සහ යුරෝපීය අනන්යතාවයකින් යුත් නේටෝ සංවිධානයක් වෙනුවෙන් පියවර තැබීමට බ්රිතාන්ය රජය කැපවී සිටින බව අග්රාමාත්යවරයා වැඩිදුරටත් පවසා ඇත.