2026 ලෝක මාධ්ය නිදහස් දර්ශකයේ ශ්රී ලංකාව ස්ථාන පහක් ඉදිරියට පැමිණ ඇති අතර, ලකුණු 40.77 ක් ලබා ගනිමින් රටවල් 180 න් 134 වන ස්ථානයට පත්ව ඇති බව දේශසීමා නොමැති වාර්තාකරුවන් (RSF) පවසයි.
2025 දී ශ්රී ලංකාව 139 වන ස්ථානයට පත් වූ විට මෙම නවතම වාර්තාව වැඩිදියුණු වීමක් සනිටුහන් කරයි. කෙසේ වෙතත්, 2009 දී අවසන් වූ සිවිල් යුද්ධයේ උරුමය සහ මාධ්යවේදීන්ට එරෙහි නොවිසඳුනු ප්රචණ්ඩ ක්රියා සමඟ රට තුළ මාධ්ය නිදහස පිළිබඳ අභියෝග සමීපව සම්බන්ධ වී ඇති බව RSF සඳහන් කළේය.
ශ්රී ලංකාවේ මාධ්යවේදය අවදානම් වලට මුහුණ දෙමින් සිටින බවත්, විවිධත්වයක් නොමැති, ඉහළ සංකේන්ද්රණයක් පවතින බවත්, ප්රධාන දේශපාලන කණ්ඩායම්වල බලපෑමට ලක්ව ඇති බවත් වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
ගෝලීය වශයෙන්, 2026 දර්ශකය නරක අතට හැරෙන ප්රවණතාවක් ඉස්මතු කරයි, ලෝකයේ රටවල් වලින් අඩකට වඩා දැන් මාධ්ය නිදහස සඳහා “දුෂ්කර” හෝ “ඉතා බරපතල” කොන්දේසි යටතේ වර්ගීකරණය කර ඇත – දර්ශකයේ 25 වසරක ඉතිහාසයේ අඩුම සාමාන්ය ලකුණු සනිටුහන් කරයි.
සීමාකාරී නීති සහ ජාතික ආරක්ෂක පියවරයන් තොරතුරු වෙත ප්රවේශය වැඩි වැඩියෙන් සීමා කරමින්, පුවත්පත් කලාව සඳහා නීතිමය පරිසරයේ සැලකිය යුතු පහත වැටීමක් ද RSF පෙන්වා දුන්නේය. තක්සේරු කරන ලද රටවල් වලින් 60% කට වඩා නීතිමය දර්ශකය නරක අතට හැරී ඇත.
ඉන්දියාව (157 වන ස්ථානය), ඊජිප්තුව (169 වන ස්ථානය), ඊශ්රායලය (116 වන ස්ථානය) සහ ජෝර්ජියාව (135 වන ස්ථානය) ඇතුළු රටවල් කිහිපයක් ද පහත වැටීම් සම්බන්ධයෙන් වාර්තා වී ඇත.
ආසියා-පැසිෆික් කලාපයේ, රටවල් 32 න් 21 ක් දැන් “දුෂ්කර” හෝ “ඉතා බරපතල” මාධ්ය නිදහසේ තත්වයන් ඇති බවට වර්ගීකරණය කර ඇති අතර, එය ගෝලීය වශයෙන් වඩාත්ම සීමා සහිත කලාපවලින් එකක් බවට පත් කරයි.
දර්ශකයේ ඉහළින්ම, නෝර්වේ අඛණ්ඩව දහවන වසරටත් අංක එකේ ස්ථානය රඳවා ගත් අතර, එරිත්රියාව අඛණ්ඩව තුන්වන වසරටත් අවසන් ස්ථානයට පත්විය.